Toezicht en accountability

Corruptie blijft wereldwijd toenemen en ook Nederland heeft in het afgelopen jaar geen verbetering laten zien. Dat blijkt uit de jaarlijkse Corruption Perceptions Index (CPI) van Transparency International, wereldwijd de meest gebruikte ranglijst die corruptie in de publieke sector in kaart brengt. Nederland behoudt een plek in de top 10 (dit jaar op nummer 8), maar doet dit met dezelfde historisch lage score als vorig jaar.

De invoering van de Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen laat langer op zich wachten dan gepland. Het oorspronkelijke tijdpad voor behandeling en inwerkingtreding blijkt niet haalbaar en de wetgever heeft aangegeven dat er meer tijd nodig is om de regels zorgvuldig uit te werken. De invoering in Nederland schuift daarmee op: waar Europa eist dat de regels uiterlijk 7 juni 2026 zijn ingevoerd, mikt de wetgever nu op een nationale inwerkingtreding per 1 januari 2027.

Na maanden van geheimhouding kwam een kritisch rapport over de weerbaarheid van de Nederlandse overheid tegen corruptie alsnog aan het licht. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid hield het onderzoeksrapport, dat in opdracht van het eigen Directoraat-Generaal Ondermijning was opgesteld, lange tijd buiten de openbaarheid. Pas nadat Follow the Money via een Woo-verzoek (Wet open overheid) inzage kreeg, werden de bevindingen bekend.

Geen toezicht houden op wat er in een BV gebeurt is een vorm van kennelijk onbehoorlijk bestuur. Dat maakt de rechtbank Overijssel maar weer eens duidelijk. Lees hieronder de bijdrage van Guido Roest (advocaat en partner bij De Kempenaer Advocaten).

De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen belooft een positieve impuls voor transparantie binnen de overheid, aldus Open State Foundation. D66, traditioneel een voorvechter van openheid, won de verkiezingen. De partij speelde de afgelopen jaren al een actieve rol in de totstandkoming van de Wet open overheid (Woo) en lobbytransparantie. Ook is in hun verkiezingsprogramma aandacht voor transparantie rondom algoritmes die de overheid inzet. Hoewel D66 niet expliciet kiest voor een verplicht algoritmeregister, heeft de partij zich hierover wel positief uitgelaten.​

Emissiegegevens nemen een bijzondere positie in binnen de Wet open overheid (Woo), zoals bevestigd in een recente uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling). Een bestuursorgaan kan de openbaarmaking van deze gegevens niet zomaar weigeren. In deze blog zetten wij uiteen wat de regels voor openbaarmaking van emissiegegevens onder de Woo zijn en bespreken wij de uitspraak van de Afdeling van 24 september 2025.

Het ei is gelegd: de nieuwe eindtermen voor de opleiding voor toezichthouders bouwen en wonen zijn bekend. Tijdens de Dag van de Volkshuisvesting (8 december) hebben de opleiders samen met minister Mona Keijzer, de VNG en VBWTN het Convenant Eindtermen opleiding Bouw- en Woontoezicht getekend. We zijn trots dat wij een van deze opleiders zijn.

Stel u voor, een medewerker is recent uit dienst gegaan en u heeft een document nodig wat niet op de juiste locatie is opgeslagen. U weet dat deze medewerker dit document in zijn mailbox heeft ontvangen. Mag u als werkgever in de mailbox van deze oud-medewerker kijken om dit document op te zoeken?

Vertrouwelijk een dossier delen. Dat klinkt makkelijker dan het is. Vertrouwelijk wil zeggen dat het recht op privacy van iedereen die toegang tot dat dossier heeft, continu is geborgd. Altijd, op elk moment, zonder falen. Wat we tegenwoordig ‘zerotrust’ noemen: vertrouw niemand, nergens, ooit. Delen wil ook zeggen dat de personen die toegang tot dat dossier hebben, álle documenten mogen en kunnen inzien. Dat die documenten de consent hebben van iedere deelnemer om die documenten in te zien en te gebruiken. Zonder uitzondering. Een digitaal, gedeeld en vertrouwelijk dossier. Zoals we dat via de Wet Open Overheid graag zien. Juist daar schort het nog steeds een ‘beetje’. Onze toeslag-affaire werd mede een ‘affaire’ omdat er digitaal geen open, gedeelde dossiers waren. De miljarden euro’s die we nu uitgeven aan handmatige zoektochten naar documenten, geven we uit omdat onze overheid nog steeds niet met haar burgers, vertrouwelijk, veilig en open digitale dossiers kan delen. Terwijl de techniek en zelfs een werkende oplossing voorhanden is. Voor een schijntje van de kosten die we nu aan de ‘affaire’ uitgeven. De eerste affaire, want hoeveel volgen potentieel nog . . . ?