Extreme regen vraagt om meer bewustzijn en maatregelen tegen onveiligheid

Het is van belang dat overheden, bedrijven en burgers zich meer bewust zijn van de onveiligheid door extreme regen en meer doen om de toenemende risico’s te beheersen. Dit blijkt uit het onderzoek Onveiligheid door extreme regen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Meer en grotere oplossingen

Erica Bakkum, raadslid: ‘Nederland heeft al eeuwenlang ervaring met het bouwen van dijken tegen water uit zee en rivieren. Maar tegen water van boven moeten we andere oplossingen bedenken. Overheden zullen ingrijpende maatregelen moeten nemen nu het vaker, heviger en langer regent. Denk aan het vergroten van de capaciteit van riolen, het creëren van meer opvangruimte voor water, het beschermen van de stroomvoorziening en de toegang tot zorg- en hulpverlening. Burgers kunnen in hun eigen woonomgeving vaak ook iets doen. Ze kunnen thuis bijvoorbeeld hun regenpijpen afkoppelen en tegels uit de tuin halen.’

Kwetsbare gebieden

De opeenvolgende effecten die kunnen optreden bij stroomuitval of uitval van andere belangrijke infrastructuur leveren een serieus veiligheidsvraagstuk op. De kans op onveilige situaties hangt af van hoeveel regen er valt en hoe kwetsbaar een gebied is. De kwetsbaarheid van een gebied heeft te maken met de ligging, hoe het landschap is ingericht, hoeveel er is gebouwd, het rioolstelsel en met de aanwezigheid van belangrijke infrastructuur. De kans op onveiligheid neemt toe waar risicofactoren stapelen en elkaar versterken.

Stresstesten en lokale weerwaarschuwingen

Stresstesten zijn de afgelopen jaren een belangrijk instrument voor gemeenten, waterschappen en provincies om risico’s van extreme regen in beeld te brengen en het risicobewustzijn te vergroten. De Onderzoeksraad adviseert om de uitkomsten van lokale en regionale stresstesten met meer belanghebbende partijen te delen en daarbij rekening te houden met meerdere risicofactoren die gelijktijdig kunnen optreden. De risicofactoren van extreme regen kunnen daarmee beter in beeld komen.

De Onderzoeksraad pleit verder voor snel grootschalige klimaatadaptieve maatregelen, want extreme regen neemt sneller toe dan de realisatie van maatregelen in de praktijk. Ook is het voor tijdige beschermingsmaatregelen die burgers en bedrijven kunnen nemen van belang dat er meer mogelijkheden komen voor vroegtijdige lokale weerwaarschuwingen.

Niet voorkomen, wel beperken

Burgers en bedrijven zijn zich nog weinig bewust van de veiligheidsrisico’s van extreme regen. In de aanloop naar een piekbui hebben maar weinig burgers en bedrijven paraat welke maatregelen ze kunnen nemen om de gevolgen te beperken.

Overheden verzorgen wel kleinschalige voorzieningen als wadi’s en parkeerplaatsen met halfverharding, maar grootschalige maatregelen als rioolaanpassingen, waterbergingsgebieden en watergangen, blijven vooralsnog uit. Gevolgen van extreme regen kunnen niet helemaal voorkomen worden, maar overheden, bedrijven en burgers kunnen ze wel beperken.

Lees het volledige rapport.