Vergeet de school niet: waarom het klaslokaal essentieel is voor kinderen in onveilige thuissituaties

derde landelijke cohortstudie

Je goed voelen op school is belangrijk voor álle kinderen, maar zeker voor kinderen die thuis onveiligheid ervaren. Uit mijn onderzoek blijkt dat kinderen die huiselijk geweld meemaken, een lager welbevinden op school ervaren dan hun leeftijdsgenoten. Ze voelen zich minder verbonden met de school, hebben vaker een moeizame relatie met hun leraar en voelen zich minder prettig in de omgang met klasgenoten. Dit lagere welbevinden hangt samen met meer psychosociale problemen en PTSS-klachten. Opvallend is dat de frequentie van het geweld bepalend is voor het welbevinden op school of de mate van ontwikkelingsproblemen: elk kind dat huiselijk geweld meemaakt, loopt risico, ongeacht hoe vaak het geweld voorkomt.

Aandacht voor de hele familie

Zowel de gehechtheidstheorie (ouder-kind relaties) als de emotionele veiligheidstheorie (gevoel van angst en onzekerheid over de gezinsdynamiek) verklaren waarom huiselijk geweld leidt tot ontwikkelingsproblemen. Kinderen die huiselijk geweld meemaken, hebben vaker een onveilige gehechtheid met hun ouders en voelen zich emotioneel onveiliger. Dit verhoogt het risico op psychosociale problemen en PTSS-klachten. De emotionele veiligheid lijkt belangrijker voor kinderen dan een veilige gehechtheid. Het is dan ook belangrijk om bij de aanpak van huiselijk geweld en bij het tegengaan van ontwikkelingsproblemen bij kinderen te kijken vanuit het perspectief van het gezin.

Emotionele onveiligheid en welbevinden op school hangen allebei, los van elkaar, samen met ontwikkelingsproblemen bij kinderen die huiselijk geweld meemaken. Het welbevinden op school lijkt dus geen buffer tegen deze problemen. Maar het welbevinden op school is op zichzelf wel belangrijk voor ontwikkelingsproblemen bij een kind. Er is dus zowel aandacht nodig voor de emotionele veiligheid van kinderen, als voor het welbevinden op school.

School en thuis niet los van elkaar

Vergeet de school niet: Inzicht krijgen in de gevolgen van huiselijk geweld op kinderen via hun welbevinden op school