De ruimte in Nederland staat onder druk. Woningbouw, energietransitie, natuur en infrastructuur concurreren om dezelfde plek. Hoe zorg je dat beleid, regels en praktijk samenkomen in gedragen oplossingen? Deze leerroute geeft jou de kennis, vaardigheden en het strategisch inzicht om richting te geven aan de leefomgeving van morgen.
Sinds 2024 is de ruimtelijke ordening behoorlijk veranderd door de invoering van de nieuwe Omgevingswet. Gemeenten zijn druk bezig met het realiseren van de woningopgave, verdichting en herbestemming, groenbeheer, energietransitie, agrarisch buitengebied, maar ook het stimuleren en faciliteren van de economische bedrijvigheid. Om dit voor elkaar te krijgen zijn er zowel beleidsmatige als juridische inspanningen nodig. Dit gaat hand in hand; beleidsmakers en juristen moeten elkaar kennen en weten wat de ander doet.
Inhoud
Dag 1 – De ruimtelijke puzzel: visie, schaarste en samenwerking
Dag 2 – Systematiek omgevingsrecht en Bestuurlijke organisatie
Dag 3 – Ruimtelijke ordening en omgevingsplan
Dag 4 – Opgavegericht werken aan transities
Dag 5 – Procedures omgevingsplan en omgevingsvergunning
Dag 6 – Milieu en ruimtelijke ordening
Dag 7 – Grondbeleid en gebiedsontwikkeling
Dag 8 – Omgevingsplan en programma’s
Dag 9 – Communicatie en bestuurlijke sensitiviteit
Dag 10 – Examen en afronding
Resultaat
Na afloop van deze opleiding heb je:
Voldoende kennis van de nodige wet- en regelgeving, zoals de Omgevingswet, Omgevingsvergunning en bouw- en RO-regels.
De juiste instrumenten en beleidsmatige achtergrond om de werkzaamheden en projecten binnen jouw gemeente op te pakken.
Praktische handvatten en getrainde (communicatie)vaardigheden, zodat je de stof direct kunt toepassen in de praktijk van gemeentelijke ruimtelijke ordening en gebiedsontwikkeling.
Hybride opzet
De leerroutes zijn hybride ingericht: een doordachte mix van klassikale bijeenkomsten, online modules en zelfstudie die aansluit bij onze visie op leren. Zo profiteer je van inspirerende ontmoetingen met experts en collega’s, verdiep je je kennis flexibel in je eigen tempo en breng je het geleerde direct in praktijk. Deze afwisseling zorgt voor maximale leeropbrengst én maakt het programma goed te combineren met een drukke werkagenda.
Programma
Sinds 2024 is de ruimtelijke ordening behoorlijk veranderd door de invoering van de nieuwe Omgevingswet. Gemeenten zijn druk bezig met het realiseren van de woningopgave, verdichting en herbestemming, groenbeheer, energietransitie, agrarisch buitengebied, maar ook het stimuleren en faciliteren van de economische bedrijvigheid. Om dit voor elkaar te krijgen zijn er zowel beleidsmatige als juridische inspanningen nodig. Dit gaat hand in hand; beleidsmakers en juristen moeten elkaar kennen en weten wat de ander doet.
Dag 1 – De ruimtelijke puzzel: visie, schaarste en samenwerking
Dag 2 – Systematiek omgevingsrecht en Bestuurlijke organisatie
Dag 3 – Ruimtelijke ordening en omgevingsplan
Dag 4 – Opgavegericht werken aan transities
Dag 5 – Procedures omgevingsplan en omgevingsvergunning
Dag 6 – Milieu en ruimtelijke ordening
Dag 7 – Grondbeleid en gebiedsontwikkeling
Dag 8 – Omgevingsplan en programma’s
Dag 9 – Communicatie en bestuurlijke sensitiviteit
Hoe verdelen we de schaarse ruimte tussen concurrerende opgaven?
Werken met de Omgevingswet
Hoofdlijnen Omgevingswet
Systeem omgevingsrecht en bestuurlijke organisatie
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk?
Introductie ruimtelijke ordening
Werken met het omgevingsplan
Introductie omgevingsplan
Introductie omgevingsvergunning
Ruimtelijke ordening en omgevingsplan
Opgavegericht werken aan transities
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk?
Introductie Besluit bouwwerken leefomgeving
Introductie kwaliteitsborging bouwen
Procedures Omgevingsplan en Omgevingsvergunning
Introductie milieu in de Omgevingswet
Ruimtelijke ordening en milieu
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk?
Introductie grondeigendom
Gebiedsontwikkeling
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk?
Introductie Algemene wet bestuursrecht
Programma’s Omgevingswet
Hoe werkt participatie
Communicatie en Bestuurlijke sensitiviteit
Juridische impactanalyse maken en beoordelen
Examen
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk?
Legenda
cursus
e-college
e-cursus
eindpresentatie
excursie
intervisie
kick off
naslag
online debat
opdracht
praktijkdag
reflectie
toets
training
Planning
Klassikale dagen
Datum
Tijd
Locatie
Docent
Dag 1
20 mei 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Gerwin Gabry
Dag 2
03 juni 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Erika Samuels Brusse
Dag 3
24 juni 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Erika Samuels Brusse Janike Haakmeester
Dag 4
08 juli 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Else Sneller
Dag 5
09 september 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Peter de Haan
Dag 6
30 september 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Lukas Baars
Dag 7
07 oktober 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Ines Keetell
Dag 8
28 oktober 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Gerwin Gabry
Dag 9
11 november 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
Else Sneller
Examen
2 december 2026
09:30 – 12:45
Utrecht
PONT Academy
Docenten
Gerwin Gabry
Programmadirecteur Omgevingswet, KuiperCompagnons
Gerwin werkt al vele jaren intensief aan structuurvisies, toekomstvisies, regiovisies en Omgevingsvisies in binnen- en buitenland en geeft al jaren cursussen. Verder schreef hij het boek ‘Werken met de omgevingsvisie; visievorming onder de Omgevingswet. Ook is hij nauw betrokken geweest bij het Leertraject Pilots Omgevingsvisie en de Pilot ‘Van omgevingsvisie naar omgevingsplan’ van het Ministerie I&M.
Mr. Dr. Ing. P.M.J. de Haan
Advocaat en eigenaar van PDH Advocatuur
Peter is advocaat-partner bij PDH Advocatuur. Peter is zowel gepromoveerd op bouwen onder de Omgevingswet als op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Daarnaast heeft hij jarenlang gewerkt als jurist bij de bouwunit van de Raad van State. Ook werkte hij bij het Informatiepunt Omgevingswet. Peter is redacteur van Tekst & Commentaar Ruimtelijk bestuursrecht en schrijft het commentaar bij de bouwregelgeving voor Tekst & Commentaar Omgevingswet.
Ingrid Kersten
Eigenaar Linking Management en Training
Ingrid Kersten was senior adviseur bij BMC. Naast diverse adviestrajecten voor gemeenten, GGD, Omgevingsdienst of Provincie werkt zij als verandermanager of trainer aan de opgave Omgevingswet. Recent heeft zij bijgedragen aan de e-learning Omgevingswet van BMC die niet zozeer de juridische aspecten, maar meer de geest van de wet belicht.
Mr. Drs. H.A. (Erika) Samuels Brusse-van der Linden
Advocaat omgevingsrecht en (ruimtelijk) bestuursrecht bij HBR Advocaten
Erika is een zeer ervaren advocaat op het gebied van het omgevingsrecht. Zij is een specialist in het ruimtelijk ordeningsrecht, milieurecht en algemeen bestuursrecht. In dat kader houdt zij zich onder meer bezig met procedures met betrekking tot omgevingsvergunningen (voor bouwen, milieu etc), bestemmingsplannen, maatwerkvoorschriften etc. Ook handhavings-procedures (lasten onder dwangsom, bestuursdwang en bestuurlijke boete) behoren tot haar specialisme. Daarnaast adviseert zij over zaken op het gebied van het algemeen bestuursrecht, zoals Wob-verzoeken, subsidiezaken etc. Erika werkt voor overheden en private partijen zoals o.a. projectontwikkelaars, industriële bedrijven en retailers.
mr. Janike Haakmeester
Advocaat, HBR advocaten
Janike is mede-oprichter van HBR advocaten. Door haar jarenlange ervaring heeft zij diepgaande juridische kennis op het gebied van omgevingsrecht, branchekennis en gevoel voor de politieke context opgedaan Zij heeft de Dutch Independent Legal Award 2013 ontvangen. In hun toelichting noemde de jury Janike’s grote inhoudelijke kennis en liefde voor het vak in combinatie met een grote klantgerichtheid en oriëntatie op samenwerking en verbinding.
Mr. Lukas Baars
Senior adviseur fysieke leefomgeving
Lukas is senior adviseur fysieke leefomgeving en partner bij KokxDeVoogd. Eerder werkte hij als advocaat en adviseur bij een middelgrote gemeente en een groot adviesbureau. Zodoende heeft hij veel ervaring opgedaan met het omgevingsrecht. Ook is hij als docent actief; hij verzorgt regelmatig cursussen over stikstof/Wet natuurbescherming, maar ook de Omgevingswet.
Ines Keetell
Directeur en juridisch consultant bij Kleine Beer Vastgoedjuristen en consultants
Mr. I.R. (Ines) Keetell-Homringhausen is juridisch adviseur bij Kleine Beer Vastgoedjuristen in Amersfoort. Zij adviseert overheden en ontwikkelaars bij het aangaan van contracten en verwerving (overheidsvastgoed). Zij is ook bestuurder bij de Stichting Orbiters.
Examinering
Na het goed afronden van het praktijkexamen ontvangt je een diploma, waarmee je kunt aantonen dat je voldoende kennis en kunde over beleid en regelgeving ruimtelijke ordening bezit. Met deze opleiding kun je als beleidsmedewerker aan de slag gaan bij een gemeente of andere overheidsinstantie.
Beroepsperspectief
Deze leerlijn is primair bestemd voor mensen, die aan de slag willen als beleidsmedewerker bij een gemeente. Dit zijn vaak starters en (zij-)instromers die naar de afdelingen Ruimte van gemeenten gaan.
Daarnaast kan de opleiding ook interessant zijn voor medewerkers, starters en trainees van adviesbureaus, detacheringsbureaus, woningcorporaties en andere overheden als provincies, omgevingsdiensten en waterschappen.
Compact programma
Vaste groep
Leren van de beste experts
Mix van online modules, klassikale bijeenkomsten en zelfstudie
Vul onderstaand formulier in en ontvang de brochure in jouw mailbox!
Vragen over deze leerroute?
Heb je vragen over deze leerroute of wil je meer weten over andere leerlijnen? Stel je vraag via onderstaand formulier en we nemen zo snel mogelijk contact met je op.