VNG

10 januari 2025

Data

Privacy

Gemeenten

De kracht van gestandaardiseerde data

In de stedelijke ontwikkeling en het beheer van infrastructuur wordt dagelijks gewerkt met verschillende databronnen. Of het nu gaat om de staat van de wegen of het onderhoud van groenvoorzieningen, de informatie wordt vaak op verschillende manieren opgeslagen en gedeeld. Dit zorgt voor versnippering, inefficiëntie en onduidelijkheid, wat gemeentelijke besluitvorming bemoeilijkt.

Verschillende organisaties werken onder leiding van de CROW samen aan het creëren van meer samenhang en het eenduidig vastleggen van deze data. Het doel is om te komen tot geharmoniseerde standaarden, zodat iedereen op dezelfde manier data opslaat en met dezelfde informatie kan werken. Dit maakt samenwerking gemakkelijker, sneller en effectiever.

Betere en betrouwbare data

Binnen de openbare ruime wordt data door verschillende partijen, met elk hun eigen systemen en standaarden opgeslagen en beheerd. Dit leidt tot inconsistenties, inefficiëntie en hogere kosten. Door data te harmoniseren kunnen deze problemen worden opgelost. Dit levert betere en betrouwbare data op. Daarnaast stelt gestandaardiseerde data partijen in staat om met dezelfde informatie te werken, wat leidt tot betere samenwerking, snellere besluitvorming en een vermindering van fouten. Betrouwbare data gaan gemeenten helpen bij het oplossen van de bouw -en beheeropgaven in de fysieke leefomgeving.

De businesscase

Het onderzoek dat door CROW is uitgevoerd toont aan dat de voordelen van gestandaardiseerde data al snel opwegen tegen de investeringskosten. De businesscase 'Integraal assetmanagement en informatiseren openbare ruimte' laat zien dat gestandaardiseerde data niet alleen kosten bespaart, maar ook toekomstige investeringen vergemakkelijkt. Wanneer wordt gekozen om 80% van de verwachte baten pas na 3 jaar in te laten gaan voor een middelgrote gemeente, dan laat de business case een terugverdientijd (cumulatief saldo) van circa 7 jaar zien. Vanaf dat moment lopen de baten (bespaarde kosten) snel op.

De 2 belangrijkste genoemde voordelen zijn:

  1. Verwachte kostenbesparingen bij de snel groeiende werklast voor assetmanagement.

  2. Besparingen op de toenemende ICT- en informatiemanagementkosten.

    3. Lange termijn voordelen

    Op de lange termijn zorgt gestandaardiseerde data voor duurzaam budgetbeheer en verbeterde samenwerking op het gebied van het beheren van de openbare ruimte. Gemeenten kunnen beter en effectiever beperkte budgetten aanwenden door integraal assetmanagement en integraal informatiseren. 

    Alle betrokken partijen in de keten, denk aan gemeentelijke overheden en marktpartijen (zoals adviesbureaus en softwareleveranciers) profiteren van de geharmoniseerde werkwijzen en standaarden. Het stimuleert innovatie doordat nieuwe technologieën en methoden sneller kunnen worden geïmplementeerd. Hierdoor wordt de sector als geheel wendbaarder en is het beter voorbereid op toekomstige uitdagingen.

    Rekenmodel voor gemeenten

    Gemeenten kunnen nu ook zelf de voordelen van gestandaardiseerde data berekenen. Hiervoor is als onderdeel van de business case een speciaal rekenmodel ontwikkeld, dat door alle gemeenten eenvoudig kan worden gebruikt. Dit model helpt gemeenten niet alleen om de kosten en baten in kaart te brengen maar ook om de strategische waarde van datastandaarden voor de toekomst in te zien. Ga zelf aan de slag met het rekenmodel voor gemeenten (www.crow.nl).

Gerelateerd nieuws

Vitale infrastructuur op Amerikaanse servers: Solvinity en de grenzen van Nederlandse digitale autonomie

De mogelijke overname van de Nederlandse IT‑dienstverlener Solvinity door de Amerikaanse gigant Kyndryl zorgt voor grote onrust in de politiek en bij toezichthouders. Tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer op 27 januari 2026 waarschuwden experts en belangenorganisaties dat de continuïteit van vitale digitale processen, waaronder DigiD, in gevaar komt door een te grote afhankelijkheid van buitenlandse spelers. De discussie raakt de kern van de Nederlandse digitale soevereiniteit: wie heeft feitelijk de regie over de infrastructuur waar burgers en overheid dagelijks op vertrouwen?

Cyberwet werkt in de rechtszaal, maar niet in de opsporing

De Wet Computercriminaliteit III (Wet CCIII), die op 1 maart 2019 in werking trad, heeft de mogelijkheden voor de opsporing en vervolging van digitale criminaliteit aanzienlijk verbreed. Uit een omvangrijke evaluatie van het WODC (wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum) blijkt dat de nieuwe strafbaarstellingen en bevoegdheden in de praktijk veelvuldig worden benut, maar dat beperkte opsporingscapaciteit en internationale componenten de volledige potentie van de wet remmen.

AP: uitvoering anti-witwaswet alleen verantwoord bij aantoonbare effectiviteit en privacybescherming

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) plaatst kritische kanttekeningen bij een wetsvoorstel voor de Nederlandse uitvoering van nieuwe Europese anti-witwaswetregels. Het gaat om een wetsvoorstel om nieuwe Europese regels tegen witwassen en terrorismefinanciering in te voeren in Nederland. Hoewel de wetgeving veel kansen biedt om de bestrijding van financiële criminaliteit te verbeteren, leiden de nieuwe regels ook tot het verzamelen en delen van meer gevoelige persoonsgegevens en tot vergaande uitbreiding van bevoegdheden. Daarom pleit de AP voor een verplichte evaluatie en voldoende waarborgen.

Grondrechten als de 'Rode Draad' bij AI Act

De Europese AI-verordening, die vanaf augustus 2026 grotendeels van kracht wordt, markeert een historisch keerpunt in de regulering van technologie. In een nieuw rapport waarschuwt het College voor de Rechten van de Mens dat de bescherming van grondrechten geen 'invuloefening' is, maar een fundamentele verschuiving vraagt van zowel bedrijven als toezichthouders.
Meer nieuws