Lees de nieuwste Justitiële verkenningen (1)

In dit themanummer staan drie aandachtspunten centraal. In de eerste plaats het zoeken naar evenwicht tussen enerzijds de beloften die AI biedt voor een rechtvaardiger en veiliger samenleving, en anderzijds de risico’s die er mee verbonden zijn en de manieren waarop deze risico’s beperkt kunnen worden. In de tweede plaats een accent op de actualiteit. De bijdragen gaan vooral over lopend onderzoek en over AI-toepassingen die nog volop in ontwikkeling zijn. De auteurs beschrijven ook minder succesvolle ervaringen, en de lessen die daaruit getrokken kunnen worden. Ook richten velen de blik vooruit door toekomstige ontwikkelingen te verkennen. In de derde plaats nadruk op praktijkgerichte toepassingen van AI. Er komen uiteenlopende sectoren en organisaties in de strafrechtketen en het veiligheidsdomein aan bod, waaronder gemeenten, politie, Koninklijke Marechaussee en forensische zorg.

Voorbeelden van onderwerpen die aan de orde komen:

  • De verschijningsvormen van AI-criminaliteit en de juridische aansprakelijkheid, verantwoordelijkheid en strafbaarheid voor schade door AI-criminaliteit.

  • De consequenties van AI in politiewerk voor de kennis en vaardigheden waarover uitvoerende politiemensen moeten beschikken, niet alleen over digitale of technische kanten van AI, maar ook over juridische en ethische aspecten.

  • Actuele ontwikkelingen rond het gebruik van AI bij de Koninklijke Marechaussee.

  • De beperkingen van AI bij het gebruik voor forensische advisering over verblijfsintensiteit en beveiligingsniveau.

  • Onderzoek naar toepassingen van AI voor het veilig beheersen van mensenmassa’s bij grootschalige evenementen.

  • De ontwikkeling van inclusieve AI-toepassingen voor openbare orde en veiligheid in het Living Labs Scheveningen.

  • Het integreren van ethische aspecten bij het ontwikkelen en toepassen van AI.

  • Het opschalen van succesvolle lokale AI-toepassingen.

  1. https://repository.wodc.nl/handle/20.500.12832/3357

Gerelateerd nieuws

Digitalisering en AI: wat zijn de kansen en risico's?

Digitalisering en kunstmatige intelligentie (AI) veranderen de bouw ingrijpend. Wat kun je ermee in je eigen organisatie, welke risico's moet je in het oog houden en hoe krijg je medewerkers mee? We spreken met Patrick van Dongen van Bouwbedrijf Maas-Jacobs, strategisch AI-marketeer Bert Schonewille en 'baaningenieur' Luc Dorenbosch over de inzichten uit onderzoek en praktijk.

Omgeving

Nieuwe Defensiewet: klaar voor de strijd, maar tegen welke prijs?

De geopolitieke spanning aan de grenzen van Europa neemt toe. Sinds de Russische inval in Oekraïne is veiligheid geen abstract begrip meer, maar een concrete opgave. Binnen Nederland groeit het besef dat de krijgsmacht beter voorbereid moet zijn op crisissituaties en militaire dreiging. Met de Wet op de defensiegereedheid (Wodg) wil het kabinet Defensie in staat stellen sneller te schakelen van vredesorganisatie naar krijgsmacht die direct inzetbaar is bij grootschalige operaties.

De grens tussen hulpmiddel en AI in besluitvorming

Steeds vaker duikt kunstmatige intelligentie (AI) op in bestuurlijke besluitvorming, van vergunningsaanvragen tot asielprocedures. De vraag is dan wanneer een digitaal hulpmiddel als AI wordt beschouwd. En welke verantwoordelijkheden daaruit volgen voor transparantie, toetsing en documentatie.

Europese waakhond: ‘AI‑systemen bedreigen grondrechten, menselijk toezicht onvoldoende’

De Europese grondrechtenwaakhond FRA (European Union Agency for Fundamental Rights) waarschuwt in een vorige week verschenen rapport dat organisaties slecht zijn voorbereid op het beoordelen en beperken van grondrechtenrisico’s bij het gebruik van hoog‑risico‑AI. Volgens de FRA dreigt daardoor een kloof tussen de ambities van de AI Act en de dagelijkse praktijk bij ontwikkelaars en gebruikers van AI‑systemen in onder meer asiel, onderwijs, werk, politie en sociale zekerheid. Die kloof raakt direct aan de manier waarop mensen en AI in de samenleving samen optrekken: als de menselijke kant van die samenwerking – kennis, reflectie en kritisch vermogen – tekortschiet, verliest AI haar grond voor vertrouwen.