De gemeente Den Haag concludeerde eind 2023 dat collectieve warmtenetten financieel niet haalbaar zijn, hoewel oudere stadscentra zoals Den Haag – met 110.000 woningen, 15.000 utiliteitsgebouwen en beschikbaarheid van duurzame warmtebronnen – daar juist uitermate voor geschikt leken. Berenschot heeft in dit onderzoek ook de maatschappelijke kosten meegerekend. En op basis van kengetallen komt Berenschot in Den Haag tot een belangrijke eindconclusie: warmtenetten zijn een stuk goedkoper.

Laat burgers en ondernemers meeprofiteren van collectieve warmtenetten

Vooropgesteld: duurzame warmte is voorlopig duurder dan fossiele warmte. Tegelijk weten we dat we van het gas af moeten. Om het gebruik van stadswarmte op korte termijn voor huishoudens aantrekkelijker te maken, zou er meer subsidie verstrekt moeten worden om burgers tegemoet te komen bij aansluiting op een warmtenet. Daarnaast moet de Warmtenet-Investeringssubsidie (WIS) beter aansluiten bij de praktijk. De WIS-subsidie is bedoeld om het voor warmtebedrijven aantrekkelijker te maken om te investeren in de infrastructuur. Onder andere via deze subsidie wil de overheid voor 500.000 nieuwe warmtenetaansluitingen realiseren voor 2030.

Niemand wil duurder uit zijn: weeffout in het systeem

NVDE-voorzitter Olof van der Gaag: “We zitten met een weeffout in het systeem. Deze studie laat duidelijk zien dat warmtenetten voor grote delen van Den Haag de beste optie zijn: ze zijn goedkoper, gemakkelijker realiseerbaar en je voorkomt extra netcongestie. Maar niemand wil op een warmtenet als hij duurder uit is. Laten we dus zorgen dat eindverbruikers, anders dan nu, meeprofiteren van dat voordeel. Help burgers met de kosten voor de aansluiting. En bezie of je de WIS-gelden voor infrastructuur uit de Voorjaarsnota kunt inzetten om vastgelopen projecten snel vlot te trekken.”

Nog veel langer overvolle stroomnetten bij inzet individuele warmtepompen

De kosten van warmtenetten blijken vanuit maatschappelijk perspectief dertig procent goedkoper dan individuele warmtepompen. Dat heeft Berenschot in Den Haag onderzocht: als een hele wijk met bestaande bouw verwarmd wordt met een warmtepomp per huishouden, kost de verzwaring van het elektriciteitsnet twee keer zo veel als wanneer er een collectief warmtenet in diezelfde wijk komt. Bovendien kan de netbeheerder een dergelijke omvangrijke en onvoorziene uitbreiding van het elektriciteitsnet niet op korte termijn realiseren, waardoor steden als Den Haag nog langer dan tien jaar de problemen van een overvol stroomnet blijven ervaren en mensen afhankelijk blijven van aardgas. De uitkomsten van het onderzoek in Den Haag laten zich goed vertalen naar vergelijkbare dichtbevolkte steden met oudere bebouwing.

Onderzoek

Finale rapportage warmtenetten in vergelijking met andere warmteoplossingen (Berenschot 2024)

Gerelateerd nieuws

NVDE: Regeerakkoord geeft energie, duurzame energiesector kan hiermee aan de slag

De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) verwelkomt de stevige inzet op de energietransitie in het nieuwe regeerakkoord. Dit zal zorgen voor een sterke groei van ‘oranje-groene’ energie, die ons onafhankelijker en sterker maakt, met kansen voor bedrijven en huishoudens. ‘De goede lijn die Nederland had, wordt nu herpakt en voortgezet. We gaan back to the future,’ zegt Olof van der Gaag, voorzitter NVDE.

Cruciale keuzes voor toekomstbestendige industrie

Voor een klimaatneutraal Nederland in 2050 is verduurzaming van de energie-intensieve industrie cruciaal. De bedrijven die staal, chemicaliën, kunstmest en brandstoffen produceren stoten namelijk ongeveer een kwart van de Nederlandse broeikasgassen uit. Dat percentage is zelfs aan het stijgen. Er zijn dus keuzes nodig om kansen te benutten: welke energie-intensieve industrie past in een klimaatneutraal, veilig en concurrerend Nederland in 2050?

Nederland discrimineert inwoners van Bonaire door hen onvoldoende te beschermen tegen klimaatverandering

De rechtbank Den Haag heeft vandaag geoordeeld dat de Nederlandse overheid meer moet doen om inwoners van Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. In een zaak van Greenpeace Nederland en een aantal inwoners van Bonaire stelt de rechter dat Nederlands klimaatbeleid tekortschiet, dat mensenrechten worden geschonden en dat de inwoners van Bonaire ongelijk zijn behandeld ten opzichte van Europees Nederland. De overheid liet concrete klimaatmaatregelen voor Bonaire langer uitblijven, terwijl het eiland sneller en zwaarder wordt getroffen door klimaatverandering.

Circulaire ambachtscentra en opvang asielzoekers: een win-win?

Ook de komende jaren zullen in gemeenten door het land heen opvanglocaties voor asielzoekers worden ingericht. Daarnaast zijn er veel statushouders die een woning krijgen. Al deze locaties hebben meubels nodig, die worden nu vaak nieuw ingekocht. En dat terwijl er in veel kringlopen en op milieustraten een overschot is aan tweedehands meubels en andere spullen. Een samenwerking met circulaire ambachtscentra ligt dus voor de hand, maar hoe regel je dat? Tom Wielart, teammanager Kringloop en Duurzaamheid bij Spaarne Werkt, legt uit hoe zij dat in de praktijk doen. Wielart: “Als meer partijen in Nederland op deze manier samenwerken, is het niet alleen goed voor de duurzaamheid. Je kan als organisatie ook echt verschil maken door de integratie van nieuwkomers eenvoudiger te maken.”