Regels tegen ontbossing: de werking en inwerkingtreding van de Ontbossingsverordening

Achtergrond van de wet

Ontbossingsverordeningactieplan om ontbossing en bosdegradatie aan te pakkenHoutverordening

Verplichtingen voor bedrijven

stelsel van zorgvuldigheid

Met betrekking tot de eerste stap dienen marktdeelnemers onder andere de volgende informatie te verzamelen over elk relevant product:

een beschrijving van de handelsnaam en het type van de relevante producten;

de hoeveelheid van de relevante producten; 

het land van productie; 

de geolocatie van alle percelen waar de relevante grondstoffen zijn geproduceerd en de productiedata; 

de naam, het postadres en e-mailadres van de leveranciers van de relevante producten;

de naam, het postadres en e-mailadres van de afnemers van de relevante producten;

toereikend afdoende en verifieerbare informatie waaruit blijkt dat de relevante producten ontbossingsvrij zijn; en

toereikend afdoende en verifieerbare informatie waaruit blijkt dat de relevante grondstoffen zijn geproduceerd in overeenstemming met de desbetreffende wetgeving van het land van productie.

Indien marktdeelnemers bovenstaande informatie niet kunnen verzamelen, mogen zij de relevante producten op grond van de verordening niet in de handel brengen. 

Tijdens de tweede stap moeten bedrijven die onder de reikwijdte van de verordening vallen op basis van de verzamelde informatie een risicobeoordeling uitvoeren om na te gaan of er een risico bestaat dat de relevante producten die bestemd zijn om in de handel te worden gebracht of te worden uitgevoerd, niet conform zijn. Dat wil zeggen, in strijd met de verbodsbepaling uit artikel 3 van de Ontbossingsverordening. Daar is opgenomen dat relevante grondstoffen en relevante producten alleen in de handel mogen worden gebracht of mogen worden uitgevoerd als zij (i) ontbossingsvrij zijn, (ii) zijn geproduceerd overeenkomstig de relevante wetgeving van het land van productie, en (iii) vergezeld gaan van een zorgvuldigheidsverklaring. Slechts wanneer er geen of een verwaarloosbaar risico bestaat dat de relevante producten niet conform zijn mogen de producten in de handel worden geïmporteerd of uitgevoerd. Bij deze risicobeoordeling moet met verschillende criteria rekening worden gehouden, zoals de prevalentie van ontbossing in het land van productie, de aanwezigheid van inheemse volkeren, en conclusies van de vergaderingen van deskundigengroepen van de Commissie. Risicobeoordelingen dienen minstens jaarlijks te worden gedocumenteerd en geëvalueerd, en moeten op verzoek van de bevoegde autoriteiten ter beschikking worden gesteld. 

no risk no risk 

Tot slot moeten marktdeelnemers in het geval dat er een risico bestaat dat de relevante producten niet conform zijn, risicobeperkende procedures en maatregelen vaststellen. Als dit risico er niet is vervalt deze verplichting. Dergelijke procedures en maatregelen kunnen bestaan uit het eisen van aanvullende informatie, het uitvoeren van onafhankelijke onderzoeken of het bieden van steun aan (kleine) landbouwbedrijven om de eisen uit de verordening na te kunnen leven. 

in Nederland de NVWA

Uitdagingen bij de implementatie van de wet

Vanaf het moment van inwerkingtreding van de verordening in juni 2023 hadden grote ondernemingen 18 maanden en micro- en kleine bedrijven 24 maanden om zich voor te bereiden op de toepassing de nieuwe regels. De laatste maanden lieten verschillende (branche)organisaties weten dat deze periode te kort was om zich aan te passen. Vooral het verzamelen van data over relevante producten bleek hierbij een uitdaging voor verschillende bedrijven. Daarnaast zou de Commissie begin dit jaar met aanvullende richtlijnen komen die extra duidelijkheid verschaffen aan bedrijven en handhavingsautoriteiten en waren er zorgen over het online register voor het bijhouden van zorgvuldigheidsverklaringen. Deze richtsnoeren lieten echter langer op zich wachten. 

begin oktober voorgesteldnieuwe richtsnoeren

Conclusie: van uitstel geen afstel

geüpdatete FAQ van de Commissie

Bron:Stibbe