Specialisatie: Woningbouw, gezonde leefomgeving, energie en ruimte
De ruimte in Nederland staat onder druk. Woningbouw, energietransitie, natuur en infrastructuur concurreren om dezelfde plek. Hoe zorg je dat beleid, regels en praktijk samenkomen in gedragen oplossingen? Deze leerroute geeft jou de kennis, vaardigheden en het strategisch inzicht om richting te geven aan de leefomgeving van morgen.
Krijg vanwege onze zomeractie tijdelijk 15% korting op de leerroute, met de kortingscode LEERROUTE15. Deze actie loopt t/m 31 juli 2026.
De leerroute Beleidsmedewerker ruimte helpt jou groeien tot een sleutelspeler in het ruimtelijk domein. Je leert hoe je complexe opgaven – van woningbouw en duurzaamheid tot mobiliteit en gezondheid – vertaalt naar praktisch en bestuurbaar beleid. Daarbij verdiep je je in de Omgevingswet en andere juridische kaders, maar ook in participatie, samenwerking en bestuurlijke communicatie. Het programma combineert kennis met inspirerende sessies, praktijkopdrachten en reflectie, zodat je direct kunt toepassen wat je leert. Zo ontwikkel je niet alleen inhoudelijke expertise, maar ook de vaardigheden om te verbinden, richting te geven en écht impact te maken op de leefomgeving van de toekomst.
Je kunt de gehele leerlijn doorlopen in drie jaar. De leerroute is opgebouwd uit zes blokken van zes maanden.
Inhoud
Blok 1 – Fundament van de ruimtelijke ordening
Blok 2 – Werken met het instrumentarium van de Omgevingswet
Blok 3 – Van beleid naar uitvoering in de fysieke leefomgeving
Blok 4 – Toepassen in beleid en praktijk
Blok 5 – Thematische verdieping en specialisatie
Blok 6 – Integratie en afronding
Resultaat
Na afronding kun je maatschappelijke, juridische en beleidsmatige aspecten van de ruimtelijke ordening analyseren en integreren, het instrumentarium van de Omgevingswet toepassen in complexe en veranderende contexten, en uitvoerings- en beleidsvoorstellen ontwikkelen die rekening houden met diverse belangen. Je communiceert en reflecteert professioneel en draagt bij aan duurzame en integrale oplossingen in het ruimtelijk domein.
Hybride opzet
De leerroutes zijn hybride ingericht: een doordachte mix van klassikale bijeenkomsten, online modules en zelfstudie die aansluit bij onze visie op leren. Zo profiteer je van inspirerende ontmoetingen met experts en collega’s, verdiep je je kennis flexibel in je eigen tempo en breng je het geleerde direct in praktijk. Deze afwisseling zorgt voor maximale leeropbrengst én maakt het programma goed te combineren met een drukke werkagenda.
Programma
De leerroute Beleidsmedewerker ruimte helpt jou groeien tot een sleutelspeler in het ruimtelijk domein. Je leert hoe je complexe opgaven – van woningbouw en duurzaamheid tot mobiliteit en gezondheid – vertaalt naar praktisch en bestuurbaar beleid. Daarbij verdiep je je in de Omgevingswet en andere juridische kaders, maar ook in participatie, samenwerking en bestuurlijke communicatie.
Tijdens de leerroute kun je kiezen uit de volgende inhoudelijke specialisaties:
Woningbouw Leer hoe gemeenten regie kunnen voeren op woningbouw, van volkshuisvesting en regelgeving tot samenwerking, gebiedsontwikkeling en ruimtelijke keuzes.
Gezonde leefomgeving Leer hoe gemeenten gezondheid kunnen bevorderen, van Omgevingswet en omgevingsvisie tot milieuthema’s, samenwerking en inrichting van de openbare ruimte.
Energie en ruimte Leer hoe gemeenten de energietransitie ruimtelijk kunnen inpassen, met oog voor netcongestie, beleidskaders, participatie en duurzame gebiedsontwikkeling.
Je ontwikkelt strategisch bewustzijn over ruimtelijke opgaven, legt het juridische en bestuurlijke fundament, en verkent de samenhang met beleidsvorming. Door praktijkervaring en reflectie scherp je je positie in het ruimtelijk domein aan.
1.1 Oriëntatie op ruimtelijke opgaven
Kick off
Hoe verdelen we de schaarse ruimte tussen concurrerende opgaven?
Waardepropositie en positionering in lokale/regionale ruimtelijke vraagstukken
1.2 Juridisch en bestuurlijk fundament
Hoofdlijnen Omgevingswet
Systematiek Omgevingsrecht
Algemene wet bestuursrecht
Bestuurlijke organisatie en Europese dimensie
1.3 Beleidsmatige oriëntatie
Introductie in de ruimtelijke ordening
Ruimtelijk ordeningsrecht
Werken met AI in beleid en uitvoering
Ruimtelijk beleid
1.4 Praktijkervaring en reflectie
Excursie Spoorzone Zwolle
Schrijf een position paper over je rol als partij in ruimtelijke opgaven
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk
1.5 Toetsing
Online kennistoets
Je verdiept je in de werking van de Omgevingswet en leert hoe omgevingsvisie, omgevingsplan en milieuwetgeving samenkomen in integrale besluitvorming. Je past deze kennis toe in de context van actuele opgaven en leert werken vanuit een transitiegerichte aanpak.
2.1 Strategische start: van visie naar uitvoering
Werken met de omgevingsvisie
Rol en inhoud omgevingsvisie en visievorming
Opgavegericht werken aan transities
2.2 Milieuregelgeving en wetgeving – juridische verdieping
Omgevingsvergunning
Milieu in de omgevingswet
Natuurwetgeving & ecologisch onderzoek
Milieueffectrapportage
Procedures in de Omgevingswet, incl. BOPA, omgevingsvergunning
2.3 Omgevingsplan: van lezen naar opstellen
Werken met het omgevingsplan
Introductie omgevingsplan
Maken van omgevingsplan, incl. ETFAL
2.4 Oefening in vaardigheden, praktijktoepassing en reflectie
Opgavegericht werken aan transities
Interview met expert uit het werkveld
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk
2.5 Toetsing
Online kennistoets
Je leert hoe je ruimtelijk beleid vertaalt naar concrete instrumenten en programma’s. Met kennis van juridische en procedurele kaders ontwikkel je plannen, oefen je met afwegingen in realistische contexten en pas je het geleerde toe in werkpraktijk en casuïstiek.
3.1 Strategische aftrap en beleidsoriëntatie
Hoe kunnen overheid en markt het beste samenwerken bij ruimtelijke vraagstukken?
Grondeigendom
Gebiedsontwikkeling en grondeigendom
3.2 Juridische onderbouwing en regelgeving voor uitvoering
Besluit bouwwerken leefomgeving
Kwaliteitsborging bouwen
3.3 Planvorming en programmeren – uitvoering in de praktijk
Milieu en omgevingsplan + milieuzonering
Integraal programmeren met omgevingsplan en programma’s
3.4 Juridische toepassing en reflectie
Juridische impactanalyse maken bij een fictief project
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk
3.5 Toetsing
Online kennistoets
Je versterkt je handelingsvaardigheden in ruimtelijke processen. Je leert hoe participatie, data en uitvoering samenkomen in beleidsadvies en oefent met het combineren van belangen, feiten en communicatie richting stakeholders.
4.1 Participatie en samenwerking
Hoe werkt participatie – introductie
Hoe werkt participatie
Participatie rond mobiliteit en openbare ruimte U Ned Living Lab
4.2 Data, kaarten en GIS in ruimtelijke afwegingen
GIS en data bij ruimtelijke projecten
GIS en data bij ruimtelijke projecten: benut de mogelijkheden
Werken met kaartmateriaal, zoals Atlas leefomgeving en DSO
4.3 Vergunningverlening en handhaving
Toezicht en handhaving
Handhaving Omgevingswet
4.4 Schrijven en beoordelen van beleidsadviezen
Beleidsadvies schrijven op basis van participatie en data
Beoordelen en herzien van elkaars beleidsadviezen
4.5 Toetsing en reflectie
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk
Online kennistoets
Je verdiept je in een ruimtelijk beleidsthema naar keuze en volgt de actuele ontwikkelingen in het veld. Je leert je rol te pakken in thematisch complexe situaties en oefent met leiderschap, reflectie en het verbinden van theorie aan praktijk.
5.1 Introductie & keuzebegeleiding
Introductie beleidsthema’s
Keuzehulp
5.2 Inhoudelijk verdieping in een specifiek beleidsthema: van theorie naar praktijk
Keuze 1: Specialisatie woningbouw
Keuze 2: Specialisatie gezonde leefomgeving
Keuze 3: Specialisatie energie en ruimte
5.3 Actualiteiten ruimtelijke ordening en specifieke beleidsthema’s
Actualiteiten ruimte
Opdracht actualiteiten per beleidsthema specialisatie
Keuze 1: Specialisatie woningbouw in de praktijk
Keuze 2: Specialisatie gezonde leefomgeving in de praktijk
Keuze 3: Specialisatie energie en ruimte in de praktijk
5.4 Leiderschap in jouw domein
Managementvaardigheden
Intervisie op eigen leerproces met begeleider
5.5 Toetsing en reflectie
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk
Online kennistoets
Je brengt alle opgedane kennis en vaardigheden samen in een beleids- en uitvoeringsvoorstel. Je oefent met bestuurlijke communicatie, presenteert je voorstel in een realistische setting en reflecteert op je professionele groei en leerproces.
6.1 Strategische voorbereiding
Omgevingstafel – strategie
Integrale afweging maken
6.2 Analyse en communicatievaardigheden
Annoteren van omgevingsdocumenten
Communicatie en bestuurlijke sensitiviteit
Omgevingstafel rollenspel
6.3 Uitvoering en toepassing
Vertaal een beleidsdocument naar een uitvoeringsplan
6.4 Eindpresentatie en reflectie
Beleids- en uitvoeringsvoorstel presenteren aan fictief bestuur
Wat neem je mee voor je eigen werkpraktijk
Legenda
cursus
e-college
e-cursus
eindpresentatie
excursie
intervisie
kick off
naslag
online debat
opdracht
praktijkdag
reflectie
toets
training
Planning blok 1 en 2
Blok
Klassikale dagen
Datum
Tijd
Locatie
Docent
1.1
Kick off
Waardepropositie en positionering in lokale/regionale ruimtelijke vraagstukken
6 oktober 2026
27 oktober 2026
09:30 – 12:45
09:30 – 16:45
Utrecht
Utrecht
Gerwin Gabry
TwynstraGudde
1.2
Systematiek Omgevingsrecht
Bestuurlijke organisatie en Europese dimensie
3 november 2026
10 november 2026
09:30 – 16:45
09:30 – 16:45
Utrecht
Utrecht
Judith Woolderink
1.3
Ruimtelijk beleid
24 november 2026
09:30 – 16:45
Utrecht
1.4
Excursie Spoorzone Zwolle
1 december 2026
09:30 – 16:45
Zwolle
2.1
Rol en inhoud omgevingsvisie en visievorming
Opgavegericht werken aan transities
week 3 2027
week 4 2027
week 6 2027
09:30 – 16:45
09:30 – 16:45
09:30 – 16:45
Utrecht
Utrecht
Utrecht
Rho
Rho
2.2
Procedures in de Omgevingswet, incl. BOPA, omgevingsvergunning
week 9 2027
09:30 – 16:45
Utrecht
Judith Woolderink
2.3
Maken van omgevingsplan, incl. ETFAL
week 11 2027
week 11 2027
week 12 2027
09:30 – 16:45
09:30 – 16:45
09:30 – 16:45
Utrecht
Utrecht
Utrecht
EIFEL
EIFEL
EIFEL
2.4
Opgavegericht werken aan transities
week 13 2027
week 14 2027
09:30 – 16:45
09:30 – 16:45
Utrecht
Utrecht
Docenten
Mr. Dr. Ing. P.M.J. de Haan
Advocaat en eigenaar van PDH Advocatuur
Peter is advocaat-partner bij PDH Advocatuur. Peter is zowel gepromoveerd op bouwen onder de Omgevingswet als op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Daarnaast heeft hij jarenlang gewerkt als jurist bij de bouwunit van de Raad van State. Ook werkte hij bij het Informatiepunt Omgevingswet. Peter is redacteur van Tekst & Commentaar Ruimtelijk bestuursrecht en schrijft het commentaar bij de bouwregelgeving voor Tekst & Commentaar Omgevingswet.
Gerwin Gabry
Programmadirecteur Omgevingswet, KuiperCompagnons
Gerwin werkt al vele jaren intensief aan structuurvisies, toekomstvisies, regiovisies en Omgevingsvisies in binnen- en buitenland en geeft al jaren cursussen. Verder schreef hij het boek ‘Werken met de omgevingsvisie; visievorming onder de Omgevingswet. Ook is hij nauw betrokken geweest bij het Leertraject Pilots Omgevingsvisie en de Pilot ‘Van omgevingsvisie naar omgevingsplan’ van het Ministerie I&M.
Examinering
Aan het eind van ieder blok maak je een online kennistoets die bestaat uit meerkeuzevragen en open vragen. Het laatste blok wordt afgesloten met een opdracht en een eindpresentatie. Gedurende de leerroute reflecteer je op verschillende momenten op je eigen ontwikkeling. Het invullen van het reflectiedossier is voorwaardelijk voor het afronden van de leerroute. Na het succesvol afronden van deze drie onderdelen ontvang je het diploma.
Examencommissie
Alphons van den Bergh (voorzitter)
Trees van der Schoot
Dènes Jansen
Beroepsperspectief
De Leerlijn Ruimte is opgezet voor de beleidsmedewerker/adviseur/projectleider ruimtelijke ordening en de omgevingsjurist /RO-jurist, die nauw met elkaar moeten samenwerken om ruimtelijke processen te begeleiden en beleid en regels te formuleren voor gebieden, projecten en plekken, culminerend in het omgevingsplan of omgevingsvergunningen. In dit ruimtelijke proces wordt ook geparticipeerd door college en raad, burgers en bedrijven, andere afdelingen en overheden en belanghebbenden. Dit vraagt dus naast inhoudelijke (juridische) kennis ook vaardigheden om in dit proces een adequate rol te kunnen vervullen.
Eigen tempo
Je kunt op ieder moment starten en zelf het tempo bepalen. Afhankelijk van jouw beschikbare tijd bepaal je zelf hoe snel je jouw leerroute aflegt.
Instapniveau
Op basis van jouw voorkennis ontvang je een persoonlijk advies over het voor jou geschikte instapniveau en de vrijstellingen die je kunt krijgen.
Specialisatie
Na het volgen van de modules die voor iedereen relevant zijn, kun je je specialiseren in verschillende inhoudelijke thema’s.
Doorleren
Je kunt op ieder moment beslissen of je door wil leren. Als je de hele leerroute hebt afgelegd, ontvang je een diploma.
Flexibel en modulair
Persoonlijk instapniveau
Leren van de beste experts
Mix van online modules, klassikale bijeenkomsten en zelfstudie