Mini-warmtenet voor een straat of hofje

Onderzoek

Samen met enkele bewonersinitiatieven en gemeenten heeft de provincie Utrecht de mogelijkheid van mini-warmtenetten nader laten onderzoeken. We beschrijven hieronder wat er nu bekend is over de techniek, de kosten en de organisatie van mini-warmtenetten. Deze informatie is nog niet getoetst aan de praktijk. Hiervoor worden nog pilotprojecten gerealiseerd.  

Twee varianten

Een mini-warmtenet voor een beperkt aantal woningen in een straat of hofje, is grofweg op te delen in twee varianten. Er kan gekozen worden voor een gedeelde bodemlus of een klein ringnet.

Gedeelde bodemlus

Op één bodemlus kunnen enkele woningen worden aangesloten. De diepte van de bodemlus is afhankelijk van de (bodem)situatie maar gaat in geen geval dieper dan 500 meter. Vloeistof door de bodemlus neemt de warmte over van de bodem. In elke woning is nog een warmtepomp nodig om de warmte verder te verhogen voor het verwarmen van de woning en voor warm tapwater.  

Klein ringnet

Een klein ringnet met meerdere bodemlussen wordt interessant wanneer meerdere bewoners van dezelfde straat op hetzelfde moment besluiten over te stappen naar deze duurzame manier van verwarmen. Bij een klein ringnet worden woningen die aan het ringnet liggen aangesloten. Er kan  een collectieve warmtepomp gebruikt worden. Ook zijn bij een klein ringnet andere warmtebronnen mogelijk, zoals aquathermie. Het patent voor een ringnet met gesloten bodemcollectoren ligt bij Uiteigenbodem. 

Pluspunten

• Door een bodemlus niet voor één woning maar voor enkele woningen te gebruiken, is er sprake van een kostenvoordeel. Bodemlussen kunnen niet te dicht bij elkaar worden aangelegd; door het delen van de bodemlussen kunnen meer woningen van bodemwarmte gebruikmaken en zijn minder boringen nodig.  
• Op koude winterdagen heeft een bodemwarmtepomp (nodig bij een mini-warmtenet) een lager verbruik van elektriciteit dan een luchtwarmtepomp.  Hoe meer bodemwarmtepompen hoe lager deze piekvraag; Dat is gunstig voorde belasting van het elektriciteitsnet.
• In vergelijking met een warmtenet voor de gehele wijk, is het realiseren van een mini-warmtenet overzichtelijker voor een bewonersinitiatief.  
• Een bodemwarmtepomp geeft minder geluidsoverlast dan een standaard luchtwarmtepomp.

Minpunten

• Het delen van bodemlussen met de buren kent ook nadelen. Ten eerste is er samenwerking nodig tussen buren om een mini-warmtenet te realiseren; kijk hiervoor onder het kopje Eigendom.
• Wanneer er een ringnet komt of een bodemlus gedeeld wordt, zijn er extra leidingen of onderdelen nodig. Hiervoor moet ruimte zijn. Als hiervoor het gebruik van openbare ruimte nodig is, is toestemming van de gemeente vereist. 
• De woningen moeten goed geïsoleerd zijn. Een installateur kan beoordelen of aanvullende maatregelen nodig zijn.

Aanbevelingen voor gemeenten

De gemeente is de regisseur van de warmtetransitie. Het is  dan ook van belang dat een bewonersinitiatief kan aankloppen bij de gemeente.  

• Op de eerste plaats is het nodig dat makkelijk te achterhalen is of de aanleg van een gedeelde bodemlus of ringnet in die specifieke straat is toegestaan, en of het initiatief niet in strijd is met andere plannen.  
• Daarnaast is het handig als een gemeente snel antwoord kan geven op de vraag of gebruik van de openbare ruimte mogelijk is voor dit doel en welke voorwaarden hiervoor gelden.  
• Verder is het prettig als een bewonersinitiatief weet welke ondersteuning (financieel of praktisch) een gemeente te bieden heeft.