Onderzoeksraad voor de Veiligheid

22 januari 2026

Klimaatadaptatie

Klimaatverandering

Het is van belang dat overheden, bedrijven en burgers zich meer bewust zijn van de onveiligheid door extreme regen en meer doen om de toenemende risico’s te beheersen. Dit blijkt uit het onderzoek Onveiligheid door extreme regen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Meer en grotere oplossingen

Erica Bakkum, raadslid: ‘Nederland heeft al eeuwenlang ervaring met het bouwen van dijken tegen water uit zee en rivieren. Maar tegen water van boven moeten we andere oplossingen bedenken. Overheden zullen ingrijpende maatregelen moeten nemen nu het vaker, heviger en langer regent. Denk aan het vergroten van de capaciteit van riolen, het creëren van meer opvangruimte voor water, het beschermen van de stroomvoorziening en de toegang tot zorg- en hulpverlening. Burgers kunnen in hun eigen woonomgeving vaak ook iets doen. Ze kunnen thuis bijvoorbeeld hun regenpijpen afkoppelen en tegels uit de tuin halen.’

Kwetsbare gebieden

De opeenvolgende effecten die kunnen optreden bij stroomuitval of uitval van andere belangrijke infrastructuur leveren een serieus veiligheidsvraagstuk op. De kans op onveilige situaties hangt af van hoeveel regen er valt en hoe kwetsbaar een gebied is. De kwetsbaarheid van een gebied heeft te maken met de ligging, hoe het landschap is ingericht, hoeveel er is gebouwd, het rioolstelsel en met de aanwezigheid van belangrijke infrastructuur. De kans op onveiligheid neemt toe waar risicofactoren stapelen en elkaar versterken.

Stresstesten en lokale weerwaarschuwingen

Stresstesten zijn de afgelopen jaren een belangrijk instrument voor gemeenten, waterschappen en provincies om risico’s van extreme regen in beeld te brengen en het risicobewustzijn te vergroten. De Onderzoeksraad adviseert om de uitkomsten van lokale en regionale stresstesten met meer belanghebbende partijen te delen en daarbij rekening te houden met meerdere risicofactoren die gelijktijdig kunnen optreden. De risicofactoren van extreme regen kunnen daarmee beter in beeld komen.

De Onderzoeksraad pleit verder voor snel grootschalige klimaatadaptieve maatregelen, want extreme regen neemt sneller toe dan de realisatie van maatregelen in de praktijk. Ook is het voor tijdige beschermingsmaatregelen die burgers en bedrijven kunnen nemen van belang dat er meer mogelijkheden komen voor vroegtijdige lokale weerwaarschuwingen.

Niet voorkomen, wel beperken

Burgers en bedrijven zijn zich nog weinig bewust van de veiligheidsrisico’s van extreme regen. In de aanloop naar een piekbui hebben maar weinig burgers en bedrijven paraat welke maatregelen ze kunnen nemen om de gevolgen te beperken.

Overheden verzorgen wel kleinschalige voorzieningen als wadi’s en parkeerplaatsen met halfverharding, maar grootschalige maatregelen als rioolaanpassingen, waterbergingsgebieden en watergangen, blijven vooralsnog uit. Gevolgen van extreme regen kunnen niet helemaal voorkomen worden, maar overheden, bedrijven en burgers kunnen ze wel beperken.

Lees het volledige rapport.

Gerelateerd nieuws

Circulaire ambachtscentra en opvang asielzoekers: een win-win?

Ook de komende jaren zullen in gemeenten door het land heen opvanglocaties voor asielzoekers worden ingericht. Daarnaast zijn er veel statushouders die een woning krijgen. Al deze locaties hebben meubels nodig, die worden nu vaak nieuw ingekocht. En dat terwijl er in veel kringlopen en op milieustraten een overschot is aan tweedehands meubels en andere spullen. Een samenwerking met circulaire ambachtscentra ligt dus voor de hand, maar hoe regel je dat? Tom Wielart, teammanager Kringloop en Duurzaamheid bij Spaarne Werkt, legt uit hoe zij dat in de praktijk doen. Wielart: “Als meer partijen in Nederland op deze manier samenwerken, is het niet alleen goed voor de duurzaamheid. Je kan als organisatie ook echt verschil maken door de integratie van nieuwkomers eenvoudiger te maken.”

Regionale uitvoering van de Participatiewet sluit aan bij landelijke beweging

Gemeenten hebben in deze tijd te maken met verschillende uitdagingen op het vlak van de Participatiewet. In deze blogreeks bieden we aanknopingspunten voor een toekomstbestendige visie en strategie om deze uitdagingen aan te gaan.

Pleidooi voor een fundamentele herijking van de aanpak van discriminatie en racisme in Nederland

De Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme presenteerde onlangs een essay dat de kern raakt van een ongemakkelijke waarheid: Nederland spreekt al decennialang over gelijkheid, maar organiseert haar onvoldoende. De illusie van gelijkheid is een scherpe, analytische en tegelijk urgente oproep om het denken én handelen rond discriminatie en racisme fundamenteel te herzien.

Mag een derde-belanghebbende een bestuurlijke boete aanvechten? De tijd zal het leren.

Bij bestuurlijke boetes komt de overtreder rechtsbescherming toe. De vraag of een derde als belanghebbende daartegen kan optreden is al een lange tijd onduidelijk. In een conclusie van 10 december 2025 geeft staatsraad Advocaat-Generaal Widdershoven richting aan deze discussie. Hieronder lees je kort waar het vraagstuk om draait en wat het mogelijk voor de handhavingsprakrijk voor bestuursorganen zal betekenen.

Omgeving

Meer nieuws