Digitale Overheid

28 mei 2024

Cyberweerbaarheid

Cybersecurity

4 stappen

Het vermogen te herstellen van cyberincidenten is een voorwaarde om digitaal weerbaar te zijn. Maar herstel omvat meer dan back-ups. Weten wat je moet beschermen, welke middelen je daarvoor nodig hebt en hoe je je herstel uitvoert en oefent is noodzakelijk. Daarom is het goed om je voor te bereiden in vier stappen.

Stap 1: Weet wat je moet beschermen

Het is onmogelijk om je organisatie volledig te beschermen tegen elke vorm van uitval of dreiging . Het is daarom verstandig potentiële dreigingen en de effecten daarvan op je organisatie vroegtijdig te identificeren. Maak een bedrijfsimpactanalyse (BIA). Deze kun je downloaden (1) via de website van de Informatiebeveiligingsdienst.

Stap 2: Ontwikkel een herstelplan

Met de inzichten uit de BIA heb je de tools in handen om te bouwen aan het herstelplan. Een herstelplan is een document waar richtlijnen in staan die beschrijven hoe je na een cyberincident snel weer de werkzaamheden kunt hervatten. Het herstelplan is als het ware het draaiboek dat tijdens een cyberincident gebruikt wordt om effectief en snel te kunnen herstellen. Er staan onder andere rollen en verantwoordelijkheden, scenario’s en een back-up strategie in beschreven.

Stap 3: Oefen, test en train het herstel

Wanneer je alles op papier hebt gezet is het van belang om de plannen te oefenen en testen. Oefenen zorgt ervoor dat de mensen die het herstel uitvoeren ook leren hoe zij als team effectief kunnen optreden. Oefenen kan in diverse vormen. Denk aan een tabletop oefening (2), oefening met live herstel of meedoen aan de Overheidsbrede Cyberoefening. (3)

Stap 4: Leer van het incident

Cyberincidenten zijn leerzaam. Als het puin is geruimd, het incident verholpen is en de bedrijfsprocessen weer door kunnen, is het tijd om na te gaan welke lessen daaruit getrokken kunnen worden.

Het gehele basisboek (4) is te raadplegen via de website van het NCSC.

(1) https://www.informatiebeveiligingsdienst.nl/product/bedrijfsimpactanalyse-bia/

(2) https://www.informatiebeveiligingsdienst.nl/aanmeldformulier-table-top/

(3) https://www.weerbaredigitaleoverheid.nl/

(4) https://www.ncsc.nl/wat-kun-je-zelf-doen/weerbaarheid/herstellen/herstel-van-een-cyberincident

Gerelateerd nieuws

Vitale infrastructuur op Amerikaanse servers: Solvinity en de grenzen van Nederlandse digitale autonomie

De mogelijke overname van de Nederlandse IT‑dienstverlener Solvinity door de Amerikaanse gigant Kyndryl zorgt voor grote onrust in de politiek en bij toezichthouders. Tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer op 27 januari 2026 waarschuwden experts en belangenorganisaties dat de continuïteit van vitale digitale processen, waaronder DigiD, in gevaar komt door een te grote afhankelijkheid van buitenlandse spelers. De discussie raakt de kern van de Nederlandse digitale soevereiniteit: wie heeft feitelijk de regie over de infrastructuur waar burgers en overheid dagelijks op vertrouwen?

Cyberwet werkt in de rechtszaal, maar niet in de opsporing

De Wet Computercriminaliteit III (Wet CCIII), die op 1 maart 2019 in werking trad, heeft de mogelijkheden voor de opsporing en vervolging van digitale criminaliteit aanzienlijk verbreed. Uit een omvangrijke evaluatie van het WODC (wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum) blijkt dat de nieuwe strafbaarstellingen en bevoegdheden in de praktijk veelvuldig worden benut, maar dat beperkte opsporingscapaciteit en internationale componenten de volledige potentie van de wet remmen.

AP: uitvoering anti-witwaswet alleen verantwoord bij aantoonbare effectiviteit en privacybescherming

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) plaatst kritische kanttekeningen bij een wetsvoorstel voor de Nederlandse uitvoering van nieuwe Europese anti-witwaswetregels. Het gaat om een wetsvoorstel om nieuwe Europese regels tegen witwassen en terrorismefinanciering in te voeren in Nederland. Hoewel de wetgeving veel kansen biedt om de bestrijding van financiële criminaliteit te verbeteren, leiden de nieuwe regels ook tot het verzamelen en delen van meer gevoelige persoonsgegevens en tot vergaande uitbreiding van bevoegdheden. Daarom pleit de AP voor een verplichte evaluatie en voldoende waarborgen.

Grondrechten als de 'Rode Draad' bij AI Act

De Europese AI-verordening, die vanaf augustus 2026 grotendeels van kracht wordt, markeert een historisch keerpunt in de regulering van technologie. In een nieuw rapport waarschuwt het College voor de Rechten van de Mens dat de bescherming van grondrechten geen 'invuloefening' is, maar een fundamentele verschuiving vraagt van zowel bedrijven als toezichthouders.
Meer nieuws