In het jubileumrapport blikt WWA we terug op tien extreme weergebeurtenissen in de afgelopen 20 jaar waarbij, voorzover geregistreerd, de meeste slachtoffers zijn gevallen. Deze terugblik laat de belangrijkste bevindingen en ontwikkelingen in het attributieonderzoek zien. Die hebben te maken met communicatie, de kwetsbaarheid van mensen voor extreem weer, de blootstelling van mensen aan het extreem weer en ontwikkelingen in de wetenschap, zoals de attributie van andere typen gebeurtenissen, de beschikbaarheid van meer waarnemingen en modellen en het ontwikkelen van verschillende methodes.

Communicatie

Het klinkt heel logisch, maar een van de bevindingen is simpelweg dat het belangrijk is om resultaten tijdig te communiceren daar waar de extreme weersgebeurtenis heeft plaatsgevonden. Dit vergroot de mogelijkheden van beleidsmakers om wetenschappelijke resultaten mee te nemen in hun beslissingen.

Kwetsbaarheid en blootstelling

Hoewel veel factoren die kwetsbaarheden veroorzaken, per regio en groepering specifiek zijn, zijn er ook conclusies die overal gelden. Het is belangrijk deze tegelijk met de analyse van het weersextreem te benoemen zodat de impact van extreme weergebeurtenissen in de toekomst verminderd kan worden. Daarbij kunnen we denken aan:

  • Hoe kunnen we beter voorbereid zijn in plaats van achteraf te reageren?

  • Hoe kunnen we de armoedecirkel waar mensen na een ramp in belanden doorbreken?

  • Hoe kunnen we de ruimtelijke ordening het beste inrichten?

  • Hoe kunnen we kritieke infrastructuur zoals energie, water, transport en gezondheidszorg het beste klimaatbestendig inrichten?

Overzicht van de attributiestudies door World Weather Attribution in de afgelopen 10 jaar, onderverdeeld naar type gebeurtenis en lokatie

Meer typen extreem weer

De afgelopen jaren zijn er steeds meer soorten extreem weer geanalyseerd. De eerste attributiestudies keken alleen naar hitte, en later ook neerslag. In de loop van de jaren zijn daar veel inzichten bijgekomen. Zoals het tegelijk bestuderen van hitte en luchtvochtigheid. Maar ook de combinatie van (gebrek aan) neerslag en hogere verdamping door hogere temperaturen geeft een veel beter beeld van de invloed van klimaatverandering op droogte. En waar vroeger bij orkanen slechts naar de regen werd gekeken, bekijken we nu ook wind, zeewatertemperatuur, en potentiële intensiteit - een maat voor hoe groot windsnelheden onder plaatselijke omstandigheden zouden kunnen worden.

Grenzen aan wat we kunnen

Er zijn ook zaken waar we nog steeds tegenaan lopen. Zo weten we dat hittegolven steeds warmer worden, maar in veel regio's wordt het gevaar ervan onderschat en wordt de impact ervan zoals aantallen hitte-gerelateerde doden niet geregistreerd. Ook is de kwaliteit van meetgegevens niet overal even goed of is de periode waarover meetgegevens beschikbaar zijn erg kort. Mede daardoor wordt soms ten onrechte gezegd dat klimaatverandering geen rol speelt, hoewel we vaak uit andere kennis weten dat klimaatverandering wel een rol speelt. Zoals dat warmere lucht meer vocht kan bevatten en dus meer kan uitregenen. Tot slot is het belangrijk om in elke studie meerdere klimaatmodellen te gebruiken en niet maar eentje: vaak geven modellen niet precies dezelfde getallen. Hetzelfde geldt voor waarnemingen die op verschillende manieren verkregen worden.

Voorbeelden van attributiestudies

Een deel van de resultaten is als klimaatbericht verschenen, zoals de extreme neerslag in centraal Europa van afgelopen september, die heviger is geworden door klimaatverandering. Maar ook de hitte in Mexico waarbij we niet altijd meteen denken aan de doden die door extreme hitte vallen. De overstromingen in Brazilie dit voorjaar bleken een samenloop te zijn van klimaatverandering, El Niño en falende infrastructuur. En, weer dichter bij huis, de winterstormen van januari in Groot-Brittannië en Ierland zorgden daar voor meer regen door klimaatverandering.

Attributiestudies steeds relevanter

WWA heeft in de afgelopen tien jaar meer dan 80 attributiestudies uitgevoerd waar steeds vaker naar wordt verwezen. Het grote bereik van de studies heeft deels te maken met de samenwerking met experts op het gebied van kwetsbaarheid en blootstelling. En door de samenwerking met communicatie-experts die helpen alles op te schrijven in begrijpelijke taal en de resultaten van de attributie te communiceren naar de mensen in het gebied waar het weersextreem is opgetreden. Voor hen is de kennis hoe klimaatverandering dit extreem beïnvloed heeft belangrijk, want het geeft aan wat ze te wachten staat bij een verdere opwarming van de aarde. Het blootleggen van de kwetsbaarheid van mensen helpt ook om maatregelen te nemen om in de toekomst beter voorbereid te zijn op extreem weer.

Attributiestudies brengen de gevolgen van klimaatverandering in beeld en voeden de urgentie om verdere opwarming tegen te gaan. Wij gaan door met het verder ontwikkelen en uitvoeren van attributiestudies. We geloven op deze manier een waardevolle bijdrage te kunnen leveren aan het voorkomen van slachtoffers en schade door toenemende kansen op extreem weer als gevolg van klimaatverandering.

Gerelateerd nieuws

Datacenters zijn energiecentrales voor informatie

Elektriciteit is een unieke energiedrager: energie wordt verplaatst door elektronen. De ontdekking ervan was een evolutionair proces, maar met de ontdekking van elektromagnetische inductie door Michael Faraday werden de fundamentele natuurwetten zichtbaar en toepasbaar. Een energiedrager is geen brandstof; hij transporteert slechts energie. Die energie kan worden opgewekt met uiteenlopende brandstoffen: gas, kernenergie, zonne-energie of waterkracht. Uiteindelijk hebben al deze bronnen één historische oorsprong: de zon. Zonder de oerknal en onze zon zouden er geen aarde, geen wind of regen, geen fossiele brandstoffen en zelfs geen uranium bestaan.

China’s dubbele gezicht in de energietransitie

Science Magazine riep het uit tot doorbraak van het jaar 2025: de snelle opmars van hernieuwbare energie. Een doorbraak waarin China een sleutelrol speelt. Het land wordt gezien als de eerste zogenoemde ‘elektrostaat’ en veel klimaatexperts kijken dan ook met veel interesse naar het Chinese model. Maar is het terecht om China een voorloper in de energietransitie, of een inspirerend voorbeeld te noemen?

Een stabiel energiesysteem vraagt om stabiel beleid en structurele financiering

In 30 regio’s werken provincies, gemeenten en waterschappen samen met netbeheerders, inwoners en bedrijven aan het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit. Het gezamenlijke doel van 35 TWh in 2030 is nog niet bereikt, maar ligt wel op koers voor 2030. Tegelijk is meer duurzame opwek nodig voor woningbouw, maatschappelijke functies, bedrijvigheid en mobiliteit. Als continuïteit in beleid en structurele financiering uitblijven, komt die voortgang onder druk te staan.

Klimaat

Nederland met duurzame energie vrijwel immuun voor nieuwe Oekraïnecrisis

Als Nederland overschakelt op duurzame energie stijgen de energiekosten tachtig procent minder bij een nieuwe ‘Oekraïnecrisis’ dan in 2022. Dat blijkt uit een nieuwe studie van TNO, uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie (NVDE). Het energiesysteem is dan veel minder kwetsbaar voor plotselinge prijsstijgingen van olie, gas en kolen. Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE: “Duurzame energie is onze beste verzekering tegen energiechantage en prijsschokken.”

Klimaat