De Auditdienst Rijk (ADR) deed de afgelopen maanden onderzoek naar de omgang met vertrouwelijke informatie bij zowel de politie als bij de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV). Aanleiding is het strafrechtelijk onderzoek tegen een man die op 23 oktober vorig jaar werd aangehouden op verdenking van het lekken van staatsgeheimen. De verdachte werkte bij de NCTV. Daarnaast verrichtte hij ruim 20 jaar lang op inhuurbasis werkzaamheden voor de politie, onder meer als vertaler.

Toezicht

Henk Geveke, binnen de korpsleiding verantwoordelijk voor informatiebeveiliging, noemt het ADR-rapport ‘een wake up-call’. “Het maakt duidelijk dat we als politie stappen te zetten hebben. Er is weliswaar beleid ten aanzien van informatiebeveiliging, maar het schort aan toezicht op dat beleid. Ook worden interne aanbevelingen niet opgevolgd.”

Kwetsbaar

Over de mate waarin het beleid rond informatiebeveiliging daadwerkelijk wordt uitgevoerd, deed de ADR onderzoek bij het zogenoemde CTER-cluster, een onderdeel van de politie dat zich bezighoudt met de bestrijding van terrorisme. Geveke: “Uit dat deel van het onderzoek blijkt dat de regels rond informatiebeveiliging in de praktijk niet goed zijn nageleefd. Zo werd gebruik gemaakt van onveilige communicatiemiddelen en gegevensdragers. Daarmee hebben we, precies zoals de ADR stelt, onze eigen kwetsbaarheid georganiseerd.”

Onachtzaamheid

Volgens Henk Geveke is de druk in het politiewerk soms erg hoog. “Politiemensen zijn van nature resultaatgericht. En zeker bij het onderzochte organisatieonderdeel moesten mensen vaak onder hoge tijdsdruk acute maatschappelijke dreigingen het hoofd bieden. Ik heb begrip voor die druk en waardering voor de focus op resultaten. Maar dit mag nooit leiden tot onachtzaamheid.”

Maatregelen

De politie heeft na de aanhouding van de tolk direct maatregelen genomen. Zo zijn veiligheidsrisico’s voor medewerkers en lopende onderzoeken in kaart gebracht en is waar nodig actie ondernomen. Ook is een hoger screeningsniveau voor tolken ingevoerd. Momenteel worden alle tolken op dit niveau gescreend.

Bewustzijnstraining

De komende tijd worden aanvullende maatregelen genomen. Geveke: ‘Vanaf volgend jaar voeren we het zogenoemde systeem van protective monitoring in, waarmee gebruikershandelingen van politiemensen automatisch worden geanalyseerd om onjuist gebruik van systemen te detecteren. Ook komt er een verplichte bewustzijnstraining voor politiemensen die werken met vertrouwelijke informatie.’

Door de maatregelen die de politie heeft genomen, is een deel van aanbevelingen van de ADR al opgevolgd. Met de resterende aanbevelingen gaat de politie aan de slag. Het korps brengt over 12 maanden verslag uit aan de ADR over de voortgang.

Gerelateerd nieuws

College oordeelt: vrouwelijke rechters ongelijk beloond door de Staat

De Staat discrimineerde vrouwelijke rechters in opleiding met het inschalings- en beloningsbeleid tussen 1994 en 2023. Ook is er sprake van discriminatie in drie individuele gevallen bij de beloning in de opleidingsperiode en ná de benoeming tot rechter.

Meer inzet nodig voor genderbalans in top bedrijven

Bedrijven blijven zich inzetten voor de man-vrouwverhouding in de (sub)top van hun onderneming. Meer dan 4.000 bedrijven hebben hierover hun (streef)cijfers en maatregelen gerapporteerd aan de SER. Daaruit blijkt onder meer dat het aandeel vrouwen in de besturen van de grote bedrijven is gestegen van 15,3 procent tot 17,3 procent. De groei bij de raad van commissarissen stagneert. Eind 2024 was het aandeel vrouwen daar gemiddeld 26,1 procent. ‘We boeken vooruitgang, maar het gaat te langzaam. Er moet echt een tandje bij’, zegt algemeen-directeur Focco Vijselaar van VNO-NCW.

Waar eindigt de mens en begint de machine?

In deze zaak kreeg het Amtsgericht München de vraag voorgelegd hoe auteursrechtelijke bescherming moet worden toegepast op AI‑gegenereerde content. Waar mijn collega Luuk Jonker eerder schreef over AI‑gegenereerde songteksten, richt deze nieuwe zaak zich op iets visueels: drie door AI gemaakte logo’s.

Data & Privacy

AI onder de loep: de dunne lijn tussen innovatie en verboden praktijken

In april 2021 presenteerde de Europese Commissie het wetsvoorstel voor de AI-verordening. De noodzaak van deze regelgeving werd duidelijk door de snelle technologische ontwikkelingen en de risico’s die AI met zich meebrengt voor de veiligheid van producten en de grondrechten van EU-burgers. Toen het voorstel werd geïntroduceerd, kon niemand voorspellen hoe generatieve AI, zoals ChatGPT, in 2023 de wereld zou veranderen. Haast was dus geboden. Nu is haast in het juridische domein iets anders van aard dan in het IT-domein. Ruim drie jaar na indiening van het wetsvoorstel trad de AI-verordening in augustus 2024 in werking. De verboden uit de AI-verordening en de vereisten voor AI-geletterdheid zijn op dit moment al van toepassing, de vereisten voor hoog risico-systemen nog niet.