Vergrijzing raakt alle generaties: tijd voor een brede aanpak

Bij beleidsontwikkeling en politieke keuzes wordt vaak gekeken naar wat er nodig is op afzonderlijke domeinen. Denk hierbij aan de zorg, wonen of op de arbeidsmarkt. Of voor specifieke doelgroepen, zoals ‘de 65-plussers’. Maar de veroudering raakt alle generaties. Toch is het denken in doelgroepen of domeinen hardnekkig en wordt het publieke debat gedomineerd door specifieke thema’s als zorgtekorten en pensioenlasten. Dit vernauwt de blik op de impact die de verouderende samenleving heeft op ons allemaal, ook jongere generaties.

Tegenstrijdig

Ondertussen, zo stelt de RVS, weten we wel heel goed wat ons te doen staat. Er liggen bijvoorbeeld grote opgaven op het gebied van wonen en het realiseren van een passende leefomgeving, de arbeidsmarkt en sociale samenhang.

En dan is er nog de tegenstrijdigheid die het beleid kenmerkt. De overheid zet stevig in op langer zelfstandig thuis wonen, maar hoe kunnen mensen dat doen als de voorzieningen om hen heen verdwijnen? Of jongere generaties, waarvan wordt verwacht dat zij steeds meer (mantel)zorgtaken op zich nemen, terwijl zij tegelijkertijd de druk voelen meer uren betaald te gaan werken. En er zijn ook schitterende burgerinitiatieven die worden toegejuicht en tegelijkertijd onvoldoende ruimte krijgen omdat voorwaarden in beleid niet worden aangepast.

Handreiking

De Raad pleit daarom met dit advies voor een fundamenteel andere benadering, waarin het vertrekpunt is dat de veroudering van de samenleving van invloed is op alle generaties en alle domeinen. Dit vraagt om een andere aanpak van de opgaven die er liggen; van wonen tot zorg, welzijn, arbeid, onderwijs en sociale samenhang. Deze nieuwe benadering moet ook in coalitie- en collegeakkoorden, jaarlijkse begrotingen en verantwoordingssystemen, worden doorgevoerd. Want ook daar mist vaak de samenhang.

De veranderingen die de verouderende samenleving met zich meebrengt, is niet alleen een opgave van de overheid. Ook burgers, maatschappelijke partners en bedrijven kunnen hun bijdragen leveren om de uitdagingen van de vergrijzing te lijf te gaan. Het rapport wil onder meer daarvoor een handreiking bieden.

• Een samenvatting van het rapport & het volledige boekwerk zijn hier te vinden