Minister Rijkaart (BZK): “Gemeenten en provincies voeren vele taken uit voor het Rijk. Deze medeoverheden staan dichtbij de mensen en weten goed wat nodig is. Toch hapert het systeem: ze geven aan dat er soms geen goede balans is tussen taken, middelen en uitvoeringskracht om het werk goed te doen. Daarom willen we beter zicht krijgen op wat het Rijk en medeoverheden van elkaar nodig hebben. Hierover gaan we verder in gesprek.”

De ROB stelt in haar rapporten dat er een disbalans is ontstaan tussen (medebewinds-)taken, bevoegdheden en middelen van gemeenten en provincies en dat dit leidt tot frictie. Door die disbalans kunnen zowel ministers als medeoverheden te weinig sturen op een doeltreffende en doelmatige uitvoering van de taken die de wetgever aan gemeenten heeft opgedragen, aldus de ROB. De ROB beveelt de wetgever aan om te zorgen voor een duidelijk en volledig overzicht van de medebewindstaken van de gemeenten, en met dit overzicht structureel te zorgen dat er balans is tussen de ambities en de bekostiging, bevoegdheden en risico’s van deze taken.

In de Kamerbrief laat het kabinet weten het belangrijk te vinden dat medeoverheden goed kunnen functioneren. Zij vindt het onwenselijk dat meer gedetailleerde sturing leidt tot steeds minder decentrale beleidsvrijheid. Het kabinet wil daarom in de komende maanden met de koepelorganisaties van gemeenten en provincies verkennen, hoe betere monitoring van medebewindstaken kan bijdragen aan het gesprek over de balans tussen ambities, taken, middelen en uitvoeringskracht. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van bestaande onderzoeken op specifieke beleidsterreinen en van de nieuwe uitkeringsvorm Bijzondere Fondsuitkering (BFU).

Gerelateerd nieuws

Nederlandse governance in een Europa dat opnieuw moet leren concurreren

De vraag hoe Nederland de komende decennia welvarend en weerbaar blijft, kan niet los worden gezien van de koers van Europa. De rapporten-Wennink en -Draghi maken duidelijk dat concurrentiekracht geen vanzelfsprekendheid meer is, maar het resultaat van bewuste keuzes over investeringen, schaal en strategische autonomie. Dit essay van Hugo Reumkens (advocaat en partner bij Van Doorne) onderzoekt wat die realiteit betekent voor Nederlandse bestuurders en toezichthouders. Het laat zien hoe governance zelf een instrument van concurrentiekracht kan worden.

Gelijke behandeling bij overuren van deeltijdwerknemers

De beloning van extra gewerkte uren is in veel organisaties vastgelegd in cao’s en personeelsregelingen. Daarbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen meeruren van deeltijdwerknemers en overuren van voltijdwerknemers. Rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) laat zien dat dit onderscheid juridisch niet zonder risico is.

Wie durft nog raadslid te worden?

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen is het een goed moment om de staat van de lokale democratie onder de loep te nemen. Wie meldt zich nog aan als kandidaat? Wat vraagt het raadswerk vandaag de dag van mensen? En hoe veilig is het om volksvertegenwoordiger te zijn op lokaal niveau? In gesprek met PONT laat raadsgriffier Dorien van der Kamp haar licht schijnen over de staat van de gemeentepolitiek. Hoewel ze waarschuwt voor zelfcensuur bij raadsleden door het gevolg van agressie en intimidatie, snapt ze dat een groot percentage raadsleden zich deze verkiezingen weer verkiesbaar stelt. "Je ziet bij raadsleden een heilig vuurtje, ze willen echt iets betekenen voor hun directe leefomgeving."

AI-tools op de werkvloer: wat doet dat met ons welzijn?

AI-tools worden op het werk om verschillende redenen ingezet: efficiëntie, kostenbesparing, werkdrukverlichting of een beter product voor de klant. Allemaal legitieme redenen. Maar we moeten het ook hebben over de manier waarop mensen het werk ervaren met AI-tools. In deze gastblog duikt Marcel Becker, Universitair Hoofddocent Ethiek en Sociaal Politieke Wijsbegeerte en lid van de wetenschappelijke stuurgroep van het Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn, hier dieper in.