Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme

20 januari 2026

Discriminatie

Het essay stelt een centrale vraag die niet langer kan worden ontweken: waarom blijven structurele ongelijkheden bestaan, ondanks jaren van bewustwording, dialoog en goede bedoelingen? Het antwoord is confronterend. Bewustwording is waardevol, maar onvoldoende als leidende strategie. Discriminatie en racisme zijn geen optelsom van individuele incidenten, maar systemische fenomenen die worden gereproduceerd door instituties, beleid en juridische vrijblijvendheid.

De publicatie laat zien hoe het ontbreken van expliciete normstelling, afdwingbare verplichtingen en politieke regie heeft geleid tot een bestuurscultuur waarin gelijkheid wel wordt beleden, maar niet georganiseerd. De rechtsstaat reageert te vaak procedureel en achteraf. Slachtoffers ervaren daardoor onvoldoende bescherming en herstel, terwijl structurele patronen buiten beeld blijven. Wat resteert is een kloof tussen belofte en praktijk.

De illusie van gelijkheid doorbreekt deze impasse door een duidelijke koerswijziging te bepleiten. Niet langer het morele appèl centraal, maar normatieve verplichting. Niet alleen bewustzijn, maar handhaving. Niet intenties, maar institutionele verantwoordelijkheid. Het essay maakt overtuigend duidelijk dat effectieve bestrijding van discriminatie en racisme vraagt om een nationale normatieve agenda waarin gelijkwaardigheid juridisch wordt verankerd, actief wordt gemonitord en consequent wordt gehandhaafd. Deze publicatie is daarmee geen beschouwend stuk aan de zijlijn, maar een inhoudelijke interventie in het actuele maatschappelijke en politieke debat. Het essay richt zich nadrukkelijk tot beleidsmakers, bestuurders, professionals en maatschappelijke organisaties die verder willen kijken dan symptoombestrijding en die bereid zijn de fundamenten van beleid en uitvoering kritisch tegen het licht te houden.

Wie wil begrijpen waarom Nederland vastloopt in goede bedoelingen, en wat nodig is om gelijkheid te laten transformeren van retoriek naar rechtsstatelijke realiteit, vindt in dit essay scherpe analyses en heldere handelingsperspectieven.

Download hier het essay De illusie van gelijkheid

Gerelateerd nieuws

Mag een derde-belanghebbende een bestuurlijke boete aanvechten? De tijd zal het leren.

Bij bestuurlijke boetes komt de overtreder rechtsbescherming toe. De vraag of een derde als belanghebbende daartegen kan optreden is al een lange tijd onduidelijk. In een conclusie van 10 december 2025 geeft staatsraad Advocaat-Generaal Widdershoven richting aan deze discussie. Hieronder lees je kort waar het vraagstuk om draait en wat het mogelijk voor de handhavingsprakrijk voor bestuursorganen zal betekenen.

Omgeving

Cyberwet werkt in de rechtszaal, maar niet in de opsporing

De Wet Computercriminaliteit III (Wet CCIII), die op 1 maart 2019 in werking trad, heeft de mogelijkheden voor de opsporing en vervolging van digitale criminaliteit aanzienlijk verbreed. Uit een omvangrijke evaluatie van het WODC (wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum) blijkt dat de nieuwe strafbaarstellingen en bevoegdheden in de praktijk veelvuldig worden benut, maar dat beperkte opsporingscapaciteit en internationale componenten de volledige potentie van de wet remmen.

Onderzoek: Investeer in Nederlandse duurzame energie; niet in afkopen in het buitenland

Nederland kan miljardenkosten voorkomen als we de Europese verplichtingen voor hernieuwbare energie en energiebesparing in 2030 nakomen. De EU voerde die verplichtingen in om minder afhankelijk te worden van Rusland, na de inval in Oekraïne. Bij ongewijzigd beleid dreigt Nederland hier niet aan te voldoen. De kosten daarvoor kunnen oplopen tot 2,6 miljard euro. “Zonde van het geld,” zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. “Dat geld kun je beter steken in duurzame energie van Nederlandse mensen en bedrijven.”

AP: uitvoering anti-witwaswet alleen verantwoord bij aantoonbare effectiviteit en privacybescherming

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) plaatst kritische kanttekeningen bij een wetsvoorstel voor de Nederlandse uitvoering van nieuwe Europese anti-witwaswetregels. Het gaat om een wetsvoorstel om nieuwe Europese regels tegen witwassen en terrorismefinanciering in te voeren in Nederland. Hoewel de wetgeving veel kansen biedt om de bestrijding van financiële criminaliteit te verbeteren, leiden de nieuwe regels ook tot het verzamelen en delen van meer gevoelige persoonsgegevens en tot vergaande uitbreiding van bevoegdheden. Daarom pleit de AP voor een verplichte evaluatie en voldoende waarborgen.
Meer nieuws