Redactie PONT

15 maart 2026

Governance

Gemeenten

Zuurmond en Van Gils hebben samen tientallen jaren ervaring in het openbaar bestuur. In het gesprek schetsen zij hoe de overheid volgens hen steeds complexer is geworden. De groei van regels, toezicht en beleidskaders – door Zuurmond spottend de “bontkraag van de overheid” genoemd – staat volgens hen vaak haaks op het werk van professionals in de uitvoering. “Als een organisatie helden nodig heeft om tot prestaties te komen, dan is die organisatie eigenlijk ziek,” stelt Zuurmond.

Van Gils wijst vooral op de risico-aversie binnen het bestuur. Overheden durven minder te experimenteren uit angst voor fouten, politieke kritiek of druk vanuit de media. Tegelijkertijd laten crises zien dat het anders kan: in noodsituaties blijken organisaties juist snel en effectief te handelen. Volgens hem ligt de sleutel daarom in leiderschap, duidelijke keuzes en vertrouwen in de mensen die het werk daadwerkelijk uitvoeren.

Toch is het gesprek verre van somber. Beide bestuurders benadrukken dat de Nederlandse overheid internationaal gezien goed functioneert, maar dat verbetering mogelijk is. Door bijvoorbeeld minder bureaucratie, meer ruimte voor professionals en beter inzicht in wat er werkelijk gebeurt in de uitvoering.

Hoe kunnen gemeenten dat concreet organiseren? En welke rol spelen raadsleden, bestuurders en ambtenaren daarin? Bekijk hier het hele PONT-gesprek.

De PONT-gesprekken tijdens de Gemeenteraadsverkiezingen

In de aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 geven politici en experts hun mening en visie over de belangrijke vraagstukken van nu. Onder leiding van moderator Floris Lazrak (partner bij AEPB Onderzoek en Advies) worden – met professionele diepgang – problemen gesignaleerd en interessante oplossingen voorgesteld.

Bekijk voor een compleet overzicht van alle debatten ons verkiezingsdossier.

Gerelateerd nieuws

AI onder de loep: de dunne lijn tussen innovatie en verboden praktijken

In april 2021 presenteerde de Europese Commissie het wetsvoorstel voor de AI-verordening. De noodzaak van deze regelgeving werd duidelijk door de snelle technologische ontwikkelingen en de risico’s die AI met zich meebrengt voor de veiligheid van producten en de grondrechten van EU-burgers. Toen het voorstel werd geïntroduceerd, kon niemand voorspellen hoe generatieve AI, zoals ChatGPT, in 2023 de wereld zou veranderen. Haast was dus geboden. Nu is haast in het juridische domein iets anders van aard dan in het IT-domein. Ruim drie jaar na indiening van het wetsvoorstel trad de AI-verordening in augustus 2024 in werking. De verboden uit de AI-verordening en de vereisten voor AI-geletterdheid zijn op dit moment al van toepassing, de vereisten voor hoog risico-systemen nog niet.

Nederlandse governance in een Europa dat opnieuw moet leren concurreren

De vraag hoe Nederland de komende decennia welvarend en weerbaar blijft, kan niet los worden gezien van de koers van Europa. De rapporten-Wennink en -Draghi maken duidelijk dat concurrentiekracht geen vanzelfsprekendheid meer is, maar het resultaat van bewuste keuzes over investeringen, schaal en strategische autonomie. Dit essay van Hugo Reumkens (advocaat en partner bij Van Doorne) onderzoekt wat die realiteit betekent voor Nederlandse bestuurders en toezichthouders. Het laat zien hoe governance zelf een instrument van concurrentiekracht kan worden.

Gelijke behandeling bij overuren van deeltijdwerknemers

De beloning van extra gewerkte uren is in veel organisaties vastgelegd in cao’s en personeelsregelingen. Daarbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen meeruren van deeltijdwerknemers en overuren van voltijdwerknemers. Rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) laat zien dat dit onderscheid juridisch niet zonder risico is.

Wie durft nog raadslid te worden?

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen is het een goed moment om de staat van de lokale democratie onder de loep te nemen. Wie meldt zich nog aan als kandidaat? Wat vraagt het raadswerk vandaag de dag van mensen? En hoe veilig is het om volksvertegenwoordiger te zijn op lokaal niveau? In gesprek met PONT laat raadsgriffier Dorien van der Kamp haar licht schijnen over de staat van de gemeentepolitiek. Hoewel ze waarschuwt voor zelfcensuur bij raadsleden door het gevolg van agressie en intimidatie, snapt ze dat een groot percentage raadsleden zich deze verkiezingen weer verkiesbaar stelt. "Je ziet bij raadsleden een heilig vuurtje, ze willen echt iets betekenen voor hun directe leefomgeving."
Meer nieuws