PONT pakte de handschoen op en ging op zoek naar oplossingen. Niet voor details of plaatselijke problemen, maar op de écht belangrijke thema’s van dit moment: een gemeente waarin je kunt wonen, leven, zorgen en socialiseren. We nodigden een stoet aan prominente experts en politici uit voor een stevig, maar inhoudelijk gesprek op professioneel niveau.
Onder leiding van moderator Floris Lazrak (partner bij AEPB Advies) gaan zij in op de vraag: voor welke uitdagingen staan onze gemeenten? En vooral: waar liggen de kansen en oplossingen? Het resultaat is een niet te missen staalkaart van wat het gemeentebestuur anno 2026 voor de kiezen krijgt.
Strijd om de schaarse ruimte
Ronald Venderbosch ziet binnen onze schaarse ruimte een continu spanningsveld tussen bouwdrift en woonkwaliteit. De concerndirecteur Gezond stedelijk leven voor iedereen in Utrecht vertelt inspirerend over de manier waarop ‘zijn’ stad hier al jaren verantwoorde keuzes in neemt, zo veel mogelijk samen met de inwoners. Met succes: Utrecht eindigde in 2025 als derde in de woonaantrekkelijkheidsindex van de Atlas voor gemeenten.
De grote stad: meest gewild, maar onbereikbaar
Toch is voor alle grote steden de betaalbaarheid van wonen een uitdaging. Hans Koster, hoogleraar stedelijke economie en vastgoed, benadrukt dat de stad verreweg het meest gewild is om in te wonen. Maar uit hetzelfde gesprek blijkt dat wonen in de grote steden steeds meer een privilege wordt voor rijkere Nederlanders. Voor Laurens Ivens, oud-wethouder namens de SP, is dat een doorn in het oog. Hij pleit voor een slimme en verantwoorde aanpak. “Misschien ben je als gemeente veel meer gebaat bij honderd seniorenwoningen dan tweehonderd twee-onder-een-kappers.”
Bestaanszekerheid: zorg dat gemeentebeleid een maaltijd is die werkt
Meerdere politieke partijen willen zich profileren op het thema bestaanszekerheid, maar wat kan een gemeente hierin betekenen? Een alomvattend beleid ligt niet binnen de scope van de gemeente, maar een samenhangende aanpak kan bewoners wel degelijk houvast geven. Erik Dannenberg, oud-wethouder in Zwolle en voorheen voorzitter van
Divosa: “Burgers vragen niet om losse ingrediënten van beleid, maar om een maaltijd die werkt.”
Wethouders: er is meer dan genoeg geld voor jeugdzorg Gemeenten kampen met geldgebrek, klinkt het vaak, en een belangrijke ‘boosdoener’ is de jeugdzorg. Onzin, vindt René Peters. De wethouder in Hoeksche Waard en van 2017-2023 Tweede Kamerlid namens het CDA zag de uitgaven aan jeugdzorg in tien jaar tijd verdubbelen. “Het idee is ontstaan dat de politiek alle problemen moet oplossen. De gemeente moet nee durven zeggen en keuzes durven maken. Oneindige zorg leidt tot oneindige vraag, met als gevolg dat het totaal uit de hand loopt.”
Mag het meer over ouderen gaan?
Dan naar de ouderen, voordat ze wederom vergeten worden. Hoewel Nederland kampt met een dubbele vergrijzing, blijven de consequenties daarvan voor de samenleving in veel gemeentelijke plannen onderbelicht. Dit terwijl de populatie ouderen in onze gemeenten zo groot wordt, dat een falend systeem sterk ontwrichtend kan werken. Als de focus ligt op ‘een leven lang thuis’, moeten de randvoorwaarden goed geregeld zijn. Hierin ligt een belangrijke taak voor de gemeente. “Voor het zorgsysteem is het efficiënt om de vitale ouderen voor de minder vitale in de buurt te laten zorgen,” benadrukt Pieter Hilhorst, onderzoeker en oud-wethouder in Amsterdam namens de PvdA.
Preventie is een lucratieve kans, géén kostenpost
Eén van de oplossingen voor zowel jongeren als ouderen ligt in effectief preventief beleid, cruciaal om de zorg van de toekomst betaalbaar te houden. Toch wordt preventie nog steeds als kostenpost en niet als kansrijke investering beschouwd, constateert Stanleyson Hato (Invest NL). Wie moet die investeringen doen waarvan we pas op lange termijn de vruchten plukken, als de huidige kabinetten en gemeenteraden allang van het toneel zijn verdwenen?
Duivelse dilemma’s, of toch niet?
Wat is wijsheid voor Hester van Buren, wethouder in Amsterdam? Belast met onder andere het Schipholdossier en het havengebied maakt zij dagelijks de afweging tussen economische voorspoed en een duurzamere toekomst. Of kunnen die twee juist goed samengaan? Tegen de achtergrond van de Amsterdamse Houthavens licht zij haar visie en beleid aan ons toe.
Overheden zijn veel te risico-avers
Een ambitieuze overheid moet ten slotte ook kritisch naar zichzelf kijken. Wie denkt dat we elk probleem kunnen oplossen met een stortvloed aan regels, kan een donderpreek verwachten van Arjan van Gils en Arre Zuurmond, twee absolute experts in het bevorderen van een goed presterende overheid. Overheden maken zichzelf vaak vleugellam omdat ze risico-avers zijn uit angst voor fouten. Van Gils en Zuurmond doen een vurig pleidooi voor leiderschap en voor vertrouwen in de mensen die het werk en beleid uitvoeren.
De rode draad van deze en de andere opmerkelijke afleveringen van PONT in gesprek is duidelijk: de politiek moet dé belangrijke thema’s adresseren en keuzes durven maken. Keuzes die Nederland en de gemeente beter maken op de lange termijn. Daarbij moet je lef hebben en soms tegenwind kunnen trotseren. Want zoals René Peters het voor de camera van PONT verwoordde: “Als de helft van je inwoners op zijn achterste benen staat, is de andere helft misschien wel hartstikke blij met je beleid.”
PONT in gesprek: kijk mee! Kijk mee naar de gesprekken en laat je inspireren door expertvisies en meningen over de belangrijke thema’s van dit moment. Hoe helpen wij ons land vooruit, welke kant moeten we op, en welke rol kun jij hierin als professional spelen?
Alle informatie en visies rond de Gemeenteraadsverkiezingen vind je op de verkiezingspagina’s van PONT.
Over PONT
PONT is een mediabedrijf en opleidingsorganisatie met een wekelijks bereik van vele tienduizenden professionals in de publieke en private sector. PONT wil een bijdrage leveren aan maatschappelijke transities door kennis en oplossingen aan te reiken voor de belangrijke politieke en praktische vraagstukken van deze tijd. Platforms zijn onder andere PONT.media, PONT | Omgeving, PONT | Data en Privacy en PONT | Zorg en Sociaal. Opleidingen en cursussen zijn te vinden bij PONT Academy).
Over de PONT-gesprekkenreeks
In de aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026 geven politici en experts hun mening en visie over de belangrijke vraagstukken van nu. Onder leiding van moderator Floris Lazrak (partner bij AEPB Onderzoek en Advies) worden – met professionele diepgang – problemen gesignaleerd en interessante oplossingen voorgesteld.