Sneller de juiste zorg of ondersteuning op de juiste plek

In een verkennend gesprek komen een ggz-behandelaar, een professional uit het sociaal domein en zo vaak mogelijk een ervaringsdeskundige samen om de hulpvraag van een cliënt te doorgronden. Het doel is om de cliënt snel en op de juiste plek te helpen. Voor veel mensen is de meest passende ondersteuning direct beschikbaar in het sociaal domein, bijvoorbeeld door schuldhulpverlening of dagbesteding. Als blijkt dat iemand meer zorg of een combinatie van zorg en ondersteuning nodig heeft, kan een behandeling plaatsvinden in de huisartsenpraktijk of kan iemand worden doorverwezen naar de ggz. Het streven is om binnen 4 weken voor een passende vervolgbehandeling te zorgen. Een snelle en passende oplossing kan voorkomen dat de problemen van deze mensen verergeren. Behandeling in de ggz is dan van korte duur of mogelijk niet eens nodig. Daardoor kunnen de wachtlijsten in de ggz afnemen en hoeven ook mensen met complexe problematiek minder lang te wachten op hun ggz-behandeling.

Vergoeding uit basispakket

Het Zorginstituut concludeert dat de inzet van de huisarts en ggz-professionals in het verkennend gesprek vergoed kan worden uit het basispakket. Het is nog niet duidelijk of cliënten een eigen risico moeten betalen voor het verkennend gesprek. Daarover maken het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en zorgverzekeraars nog afspraken. De inzet vanuit het sociaal domein valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente.

Landelijk beschikbaar vanaf 2025

Het verkennend gesprek is naar verwachting landelijk beschikbaar vanaf 2025. Alle betrokken partijen werken hard aan het voorbereiden van alle voorwaarden voor het verkennend gesprek. Het verkennend gesprek is een initiatief van het programma ‘Mentale Gezondheidsnetwerken’ dat voortkomt uit het Integraal Zorgakkoord (IZA). Betrokken partijen zijn aanbieders in zorg en sociaal domein, zorgverzekeraars, gemeenten en de overheid. Zij werken in dit programma samen om mensen met psychische problemen passende zorg en ondersteuning te bieden door het verbeteren van de regionale samenwerking tussen huisartsen, ggz en het sociaal domein.

Zorgpartijen verantwoordelijk voor passende inzet

Om ervoor te zorgen dat het verkennend gesprek wordt ingezet bij mensen die er baat bij hebben, is het belangrijk dat huisartsen samen met betrokken partijen een richtlijn ontwikkelen. Hierin kunnen zij criteria vaststellen om te bepalen voor welke cliënten een verkennend gesprek meerwaarde heeft. Daarnaast roept het Zorginstituut de IZA-partijen op om te monitoren welke effecten het verkennend gesprek heeft op de gezondheid van cliënten, de werkdruk bij zorgverleners en de wachtlijsten in de ggz.

Wachtlijsten ggz blijven hoog

De Nederlandse samenleving schiet ernstig tekort bij de zorg aan mensen met complexe psychische problemen. Dit signaleerde het Zorginstituut in november 2023. Het aantal wachtplekken in de ggz is gegroeid van ongeveer 87 duizend in 2022 naar ruim 97 duizend in 2023. Voor meer passende zorg voor mensen met psychische problemen is het onder meer nodig dat hulpverleners binnen én buiten de zorg goed met elkaar samenwerken. Het verkennend gesprek is een stap in de goede richting. Het Zorginstituut dringt erop aan dat de overheid, zorgprofessionals en de hele samenleving blijven werken aan de basisvoorwaarden voor mentale gezondheid. Dat kan voorkomen dat mensen problemen krijgen en professionele zorg nodig hebben.

Gerelateerd nieuws

Dubbele vergrijzing: Rijk en gemeente, mag het meer over ouderenzorg gaan?

Goede ouderenzorg staat niet hoog op de politieke agenda's van lokale afdelingen van politieke partijen. Dat is zorgelijk, omdat Nederland midden in een dubbele vergrijzing zit. Waarom is de ouderenzorg – onterecht – geen populair onderwerp? In gesprek met PONT leggen onderzoeker Pieter Hilhorst en gezondheidseconoom Xander Koolman uit waarom en hoe gemeenten met weinig middelen de ouderenzorg straks tóch vooruit kunnen helpen.

Jeugdzorg: “Niks geldgebrek, gemeenten geven er veel te veel aan uit!”

De gemeentelijke uitgaven aan jeugdzorg lopen compleet uit de hand, waarschuwt René Peters. De wethouder in gemeente Hoeksche Waard, van 2017-2023 Tweede Kamerlid namens het CDA, vindt het onzin dat er vaak wordt gesproken over geldgebrek in de jeugdzorg. In de interviewreeks PONT in gesprek geven politieke kopstukken in de aanloop naar de Gemeenteraadsverkiezingen hun visie op belangrijke gemeentelijke kwesties.

“Bouw een stad waar je in 2030 én 2040 trots op kunt zijn”

Voor de camera van PONT kraakt bestuurder Ronald Venderbosch actuele noten over het spanningsveld tussen tijd, geld en woonkwaliteit. Hoe maak én houd je een woonplaats aantrekkelijk voor alle inwoners? Bekijk hier het hele gesprek!

Bestaanszekerheid: hoe maakt de gemeente er écht werk van?

Bestaanszekerheid staat hoog op de politieke agenda – zeker in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Maar in hoeverre kunnen gemeenten daar daadwerkelijk voor zorgen? In een nieuw PONT-gesprek gaan Arjan Vliegenthart en Erik Dannenberg met elkaar in gesprek over deze vraag. Beiden kennen het sociaal domein van binnenuit: vanuit beleid, bestuur en praktijk. In gesprek met PONT reflecteren zij op de rol van gemeenten, het Rijk en de organisatie van het sociaal domein.