Zorginstituut Nederland

15 april 2024

preventie

Zorgstelsel

Toekomstbestendige zorg

Sneller de juiste zorg of ondersteuning op de juiste plek

In een verkennend gesprek komen een ggz-behandelaar, een professional uit het sociaal domein en zo vaak mogelijk een ervaringsdeskundige samen om de hulpvraag van een cliënt te doorgronden. Het doel is om de cliënt snel en op de juiste plek te helpen. Voor veel mensen is de meest passende ondersteuning direct beschikbaar in het sociaal domein, bijvoorbeeld door schuldhulpverlening of dagbesteding. Als blijkt dat iemand meer zorg of een combinatie van zorg en ondersteuning nodig heeft, kan een behandeling plaatsvinden in de huisartsenpraktijk of kan iemand worden doorverwezen naar de ggz. Het streven is om binnen 4 weken voor een passende vervolgbehandeling te zorgen. Een snelle en passende oplossing kan voorkomen dat de problemen van deze mensen verergeren. Behandeling in de ggz is dan van korte duur of mogelijk niet eens nodig. Daardoor kunnen de wachtlijsten in de ggz afnemen en hoeven ook mensen met complexe problematiek minder lang te wachten op hun ggz-behandeling.

Vergoeding uit basispakket

Het Zorginstituut concludeert dat de inzet van de huisarts en ggz-professionals in het verkennend gesprek vergoed kan worden uit het basispakket. Het is nog niet duidelijk of cliënten een eigen risico moeten betalen voor het verkennend gesprek. Daarover maken het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en zorgverzekeraars nog afspraken. De inzet vanuit het sociaal domein valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente.

Landelijk beschikbaar vanaf 2025

Het verkennend gesprek is naar verwachting landelijk beschikbaar vanaf 2025. Alle betrokken partijen werken hard aan het voorbereiden van alle voorwaarden voor het verkennend gesprek. Het verkennend gesprek is een initiatief van het programma ‘Mentale Gezondheidsnetwerken’ dat voortkomt uit het Integraal Zorgakkoord (IZA). Betrokken partijen zijn aanbieders in zorg en sociaal domein, zorgverzekeraars, gemeenten en de overheid. Zij werken in dit programma samen om mensen met psychische problemen passende zorg en ondersteuning te bieden door het verbeteren van de regionale samenwerking tussen huisartsen, ggz en het sociaal domein.

Zorgpartijen verantwoordelijk voor passende inzet

Om ervoor te zorgen dat het verkennend gesprek wordt ingezet bij mensen die er baat bij hebben, is het belangrijk dat huisartsen samen met betrokken partijen een richtlijn ontwikkelen. Hierin kunnen zij criteria vaststellen om te bepalen voor welke cliënten een verkennend gesprek meerwaarde heeft. Daarnaast roept het Zorginstituut de IZA-partijen op om te monitoren welke effecten het verkennend gesprek heeft op de gezondheid van cliënten, de werkdruk bij zorgverleners en de wachtlijsten in de ggz.

Wachtlijsten ggz blijven hoog

De Nederlandse samenleving schiet ernstig tekort bij de zorg aan mensen met complexe psychische problemen. Dit signaleerde het Zorginstituut in november 2023. Het aantal wachtplekken in de ggz is gegroeid van ongeveer 87 duizend in 2022 naar ruim 97 duizend in 2023. Voor meer passende zorg voor mensen met psychische problemen is het onder meer nodig dat hulpverleners binnen én buiten de zorg goed met elkaar samenwerken. Het verkennend gesprek is een stap in de goede richting. Het Zorginstituut dringt erop aan dat de overheid, zorgprofessionals en de hele samenleving blijven werken aan de basisvoorwaarden voor mentale gezondheid. Dat kan voorkomen dat mensen problemen krijgen en professionele zorg nodig hebben.

Gerelateerd nieuws

Wat betekent het coalitieakkoord voor onze mensenrechten?

Afgelopen vrijdag is het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA gepresenteerd. De Tweede Kamer debatteert hier nu over. Het (begin)akkoord geeft de ambitie van deze drie partijen weer. Wat betekent dit akkoord voor onze mensenrechten in Nederland? Het College heeft dat in kaart gebracht. In dit nieuwsbericht lichten we hier drie belangrijke thema’s uit: de rechtsstaat, non-discriminatie en de positie van mensen in kwetsbare situaties.

Opvang Oekraïeners: van crisisaanpak naar structureel beleid

De opvang van Oekraïense ontheemden in Nederland bevindt zich in een duidelijke overgangsfase. Gemeenten en rijksoverheid werken aan een duurzaam kader dat zowel flexibiliteit als zekerheid moet bieden. Er ontstaan nieuwe landelijke regelingen die de opvangcapaciteit toekomstbestendig maken. Wel blijven er vragen over de kwaliteit, financiering en het langetermijnperspectief.

Preventie begint bij het kind: waarom ondersteuning van ouders met ernstige psychische problemen niet genoeg is

Als een ouder ernstige psychische problemen heeft, moet óók het kind intensief begeleid worden, vindt Jozef Overeem. Dat dit te weinig gebeurt maakte hij zelf mee als kind. Nu hij zelf in het sociale domein werkt, pleit hij voor een structureel andere aanpak.

Circulaire ambachtscentra en opvang asielzoekers: een win-win?

Ook de komende jaren zullen in gemeenten door het land heen opvanglocaties voor asielzoekers worden ingericht. Daarnaast zijn er veel statushouders die een woning krijgen. Al deze locaties hebben meubels nodig, die worden nu vaak nieuw ingekocht. En dat terwijl er in veel kringlopen en op milieustraten een overschot is aan tweedehands meubels en andere spullen. Een samenwerking met circulaire ambachtscentra ligt dus voor de hand, maar hoe regel je dat? Tom Wielart, teammanager Kringloop en Duurzaamheid bij Spaarne Werkt, legt uit hoe zij dat in de praktijk doen. Wielart: “Als meer partijen in Nederland op deze manier samenwerken, is het niet alleen goed voor de duurzaamheid. Je kan als organisatie ook echt verschil maken door de integratie van nieuwkomers eenvoudiger te maken.”
Meer nieuws