Wageningen University & Research

1 juni 2024

Circulair bouwen

Verduurzamen woningmarkt

Planten en bomen nemen tijdens hun groei CO2 op uit de atmosfeer. Die C, van koolstof, blijft opgeslagen totdat het materiaal weer wordt afgebroken tot CO2. Dus ook wanneer de plant of boom gebruikt wordt als bijvoorbeeld een balk of een isolatieplaat in een huis. Dat kan vele decennia duren en in die tijd kunnen we oplossingen ontwikkelen voor CO2-uitstoot. “Dus niet om het uitstootprobleem af te wentelen op de toekomstige generaties”, benadrukt Van den Oever. “Het geeft alleen meer tijd om ondertussen oplossingen te ontwikkelen om de uitstoot terug te dringen of methodes om CO2 uit de lucht te halen. En die tijd kunnen we goed gebruiken, want we zijn nog ver verwijderd van netto nul CO2-uitstoot.”

Waarderingsformule voor langdurige opslag van biogene koolstof

Er zit dus waarde in die langdurige opslag. Echter, die wordt momenteel niet meegenomen in de Bepalingsmethode van de milieu-impact van gebouwen. Daarom heeft Stichting NMD (Stichting Nederlandse Milieudatabase) de WUR gevraagd om een voorstel voor een waarderingsformule, passend binnen de huidige kaders van die bepalingsmethode. Geen gemakkelijke klus, want er zijn talloze, soms zeer ingewikkelde formules, in omloop.

Van den Oever: “Er is al veel erg goed wetenschappelijk werk gedaan. Daar zijn solide formules uit voortgekomen. Deze zijn echter soms erg moeilijk te begrijpen en daardoor lastig in te passen in huidig beleid. Daarom hebben wij deze omgeschreven tot een eenvoudige formule die beter inpasbaar is.” Hiermee wordt het waarderen van biogene koolstofopslag van verschillende (bouw)materialen voor alle partijen in de keten vereenvoudigd. “En het mooie is, deze formule werkt op alle materialen, ook fossiel. Alleen gebiedt de eerlijkheid te zeggen, dat fossiele materialen vooral CO2 uitstoten, en niet recentelijk uit de atmosfeer hebben opgenomen.”

Een tijdshorizon van 100 jaar

De eenvoudige formule bevat een zogenaamde tijdshorizon, de periode waarover klimaatverandering bekeken wordt; deze dient door beleid bepaald te worden. De wetenschappers hebben gekozen voor een tijdshorizon van 100 jaar. Van den Oever legt uit waarom: “Deze periode sluit aan bij de periode die gebruikelijk is voor het bepalen van de global warming potential in LCA-analyses. Daarnaast wil je een periode die lang genoeg is om geen problemen door te schuiven naar volgende generaties en kort genoeg om tot actie aan te zetten.”

Minder CO2-uitstoot en minder milieu-impact

De voordelen van langdurige biogene koolstofopslag in bouwmaterialen gemaakt van biomassa, komen bovenop andere voordelen. Eerste resultaten uit onderzoek suggereren dat woningen gebouwd met biobased bouwmaterialen ook minder CO2-uitstoot en minder milieu-impact hebben dan een traditioneel betonnen of kalkzandsteenhuis.

Gerelateerd nieuws

Cruciale keuzes voor toekomstbestendige industrie

Voor een klimaatneutraal Nederland in 2050 is verduurzaming van de energie-intensieve industrie cruciaal. De bedrijven die staal, chemicaliën, kunstmest en brandstoffen produceren stoten namelijk ongeveer een kwart van de Nederlandse broeikasgassen uit. Dat percentage is zelfs aan het stijgen. Er zijn dus keuzes nodig om kansen te benutten: welke energie-intensieve industrie past in een klimaatneutraal, veilig en concurrerend Nederland in 2050?

Nederland discrimineert inwoners van Bonaire door hen onvoldoende te beschermen tegen klimaatverandering

De rechtbank Den Haag heeft vandaag geoordeeld dat de Nederlandse overheid meer moet doen om inwoners van Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. In een zaak van Greenpeace Nederland en een aantal inwoners van Bonaire stelt de rechter dat Nederlands klimaatbeleid tekortschiet, dat mensenrechten worden geschonden en dat de inwoners van Bonaire ongelijk zijn behandeld ten opzichte van Europees Nederland. De overheid liet concrete klimaatmaatregelen voor Bonaire langer uitblijven, terwijl het eiland sneller en zwaarder wordt getroffen door klimaatverandering.

Circulaire ambachtscentra en opvang asielzoekers: een win-win?

Ook de komende jaren zullen in gemeenten door het land heen opvanglocaties voor asielzoekers worden ingericht. Daarnaast zijn er veel statushouders die een woning krijgen. Al deze locaties hebben meubels nodig, die worden nu vaak nieuw ingekocht. En dat terwijl er in veel kringlopen en op milieustraten een overschot is aan tweedehands meubels en andere spullen. Een samenwerking met circulaire ambachtscentra ligt dus voor de hand, maar hoe regel je dat? Tom Wielart, teammanager Kringloop en Duurzaamheid bij Spaarne Werkt, legt uit hoe zij dat in de praktijk doen. Wielart: “Als meer partijen in Nederland op deze manier samenwerken, is het niet alleen goed voor de duurzaamheid. Je kan als organisatie ook echt verschil maken door de integratie van nieuwkomers eenvoudiger te maken.”

Onderzoek: Investeer in Nederlandse duurzame energie; niet in afkopen in het buitenland

Nederland kan miljardenkosten voorkomen als we de Europese verplichtingen voor hernieuwbare energie en energiebesparing in 2030 nakomen. De EU voerde die verplichtingen in om minder afhankelijk te worden van Rusland, na de inval in Oekraïne. Bij ongewijzigd beleid dreigt Nederland hier niet aan te voldoen. De kosten daarvoor kunnen oplopen tot 2,6 miljard euro. “Zonde van het geld,” zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. “Dat geld kun je beter steken in duurzame energie van Nederlandse mensen en bedrijven.”
Meer nieuws