Volgens mij kunnen we prima zonder economische groei, zei de bankier

Meer oog voor de natuur, minder kopen en meer leven, en een eerlijke verdeling van geld voor arm en rijk: het klinkt misschien als een utopie . Toch staat het concept degrowth (postgroei) steeds meer in de aandacht.

Om precies te zijn: degrowth pleit voor het actief verminderen van productie en consumptie, om binnen de ecologische grenzen van de planeet te blijven. En daarmee de kwaliteit van leven en de sociale rechtvaardigheid te vergroten.

In het vorige maand verschenen boek Continent van de kwaliteit. Hoe Europa een eigen economische koers kan varen beschrijft econoom Paul Schenderling hoe Europa van een groeiverslaving af kan komen en los moet komen van de ‘hyperglobalisering’ van de afgelopen decennia. “Er is veel behoefte aan een nieuwe visie op de economie,” zegt hij tegen NRC.

Of, volgens The New York Times: ‘These are boom times for degrowth’.

Een bank bestaat van economische groei, waarom dan degrowth?

Hobma: “Wij leven op een planeet met eindige natuurlijke hulpbronnen en behoorlijk wat mensen, dus je zult niet te veel moeten gebruiken en alles op een redelijke manier moeten verdelen. Groei kan niet het enige doel meer zijn.”

“We moeten naar een economie die binnen de grenzen van de planeet past, een post-growth-economie. Degrowth is de transitie daarnaartoe.”

Maar hoe pas je dat toe als bank zonder dat het je ondergang wordt?

“De financiering die wij kiezen, is heel gericht. Triodos kiest ervoor om sectoren te financieren die in een post-growth-economie passen. Co-housing, hernieuwbare energie en zorgcoöperaties bijvoorbeeld.”

“Dit is vanaf het begin de missie van Triodos geweest. In de statuten is vastgelegd dat we geld inzetten om de wereld te veranderen. Daarnaast zijn deze sectoren stabiel en renderen op de lange termijn. Dat is ook gewoon gezonde bedrijfsvoering.”

‘We moeten af van het idee dat als je iets nieuws uitvindt, je de winsten op kan consumeren.’

Verenigt innovatie ecologische grenzen en economische groei?

”Innovatie is belangrijk om te ontwikkelen. Maar we consumeren die innovatie, die efficiëntie-winsten steeds weer op. Steeds als we innoveren, gebruiken we de innovatie voor groei. Innovatie is heel belangrijk, maar we moeten af van het idee dat als je iets nieuws uitvindt, je de winsten op kan consumeren.”

“We moeten er juist voor gaan zorgen dat innovatie helpt bij minder verbruiken. Kijk maar naar auto’s. Innovaties hebben ervoor gezorgd dat motoren zuiniger zijn geworden, maar het brandstofverbruik is niet verlaagd: auto’s zijn zwaarder en sneller geworden en we zijn meer gaan rijden. Het gaat erom dat we bewust moeten gaan kiezen waarvoor we innovaties inzetten.” […]

Wat is het perspectief? Hoe maken we deze omslag?

“We hebben een democratisch debat nodig over de gewenste economie en we moeten stoppen met het najagen van groei als doel op zich. Ik denk bijvoorbeeld dat dit meer vrije tijd kan opleveren.”

“Dat lost meteen een ander groot probleem op, namelijk dat we heel weinig aandacht hebben voor zorg aan onze omgeving, aan kinderen en ouderen. Daar is met de vergrijzing een groot probleem aan het ontstaan. Misschien moeten we dus wel tijd creëren voor meer zorg door wat minder betaald werk te gaan doen.”

Lees het hele interview met Ernst Hobma op PONT | Klimaat.

Hoe denk jij over degrowth vanuit jouw vakgebied? We horen graag van je!