6 januari 2026

Leefomgeving

Stikstof woningbouw

In de Omgevingswet staat dat in 2025, 2030 en 2035 respectievelijk 40%, 50% en 74% van de stikstofgevoelige natuur onder de zogenoemde Kritische Depositiewaarde (KDW) moet zijn gebracht.

Het wetsvoorstel 'Spoedwet vervangen omgevingswaarde stikstof' voorziet in afschaffing van de zogeheten omgevingswaarden voor stikstof. Daarmee komt de focus op uitstootreductie te liggen (emissie) in plaats van neerslag (depositie). 

Dat wetsvoorstel heeft inmiddels de Afdeling advisering van de Raad van State bereikt (hierna: Afdeling). De Afdeling is kritisch en vraagt zich af of het wetsvoorstel houdbaar is, om de hierna te bespreken redenen.

Te open geformuleerde doelstelling

Het wetsvoorstel beoogt zoals gezegd de huidige omgevingswaarden uit de wet te halen. Daarvoor in de plaats komt wat het kabinet betreft, een wettelijk verplicht programma van maatregelen. Het voorgestelde alternatief is echter een open geformuleerde doelstelling voor 2035 om de uitstoot van stikstof aanzienlijk te verminderen. Dat verhoudt zich volgens de Afdeling niet goed met de Europeesrechtelijke Habitat- en Vogelrichtlijn, op grond waarvan Nederland (preventieve) maatregelen moet treffen om beschermde natuur te behouden of soms zelfs te verbeteren, en verslechtering van die natuur te voorkomen. 

Uitstoot in plaats van neerslag

De Afdeling is niet overtuigd van de noodzaak en motivering voor het verlaten van de op de KDW gebaseerde omgevingswaarden. Alleen door inzicht in de stikstof die feitelijk neerdaalt op natuurgebieden kan immers worden beoordeeld wat de gevolgen zijn van de emissie voor de natuur. Er moet derhalve nader worden ingegaan op de opzet en effectiviteit van het beoogde systeem en de gevolgen ervan voor bedrijven. 

Waarborgen ontbreken

De beoogde "aanzienlijke vermindering in 2035" van stikstof wordt ingevuld in een algemene maatregel van bestuur en programma. Dat is niet voldoende (concreet of tijdig) met het oog op de Europese verplichtingen die voor Nederland gelden. Daarbij is van belang dat in de huidige situatie al sprake is van een behoorlijke overbelasting en Nederland de verplichtingen die op haar rusten, nu al niet nakomt.

Vervolg

De Afdeling adviseert het wetsvoorstel niet in de huidige vorm bij de Tweede Kamer in te dienen. Het is nu aan de wetgever om het wetsvoorstel al dan niet in aangepaste vorm in te dienen bij de Tweede Kamer. 

Over de auteurs

  • Mathilde van Velzen-de Boer

    Mathilde van Velzen-de Boer is sinds maart 2019 als advocaat werkzaam bij Van Benthem & Keulen in de praktijkgroepen Bestuursrecht en Omgevingsrecht. Mathilde is gespecialiseerd in het Omgevingsrecht. Zij procedeert en adviseert over uiteenlopende omgevingsrechtelijke onderwerpen, zoals het natuurbeschermingsrecht, ruimtelijke ordening, vergunning- en handhavingskwesties en milieukwaliteitseisen als geur en geluid. Hierbij treedt Mathilde op voor overheden, het bedrijfsleven en particulieren.

    Van Benthem & Keulen

Gerelateerd nieuws

PONT-gesprek: “Wonen in de stad trekt het meest, dus zet in op metropolen”

Laurens Ivens stond bekend als ‘kampioen woningen bouwen’. Toch wordt de oud-wethouder in Amsterdam zelf regelmatig geconfronteerd met de keerzijde van ver doorgevoerde gemeentelijke bouwdrift: “Als ik door Amsterdam fiets, ben ik eerlijk gezegd niet op elke gerealiseerde wijk even trots”. Met Hans Koster, hoogleraar Stedelijke economie en vastgoed, ging Ivens voor de camera van PONT in op de uitdagingen binnen de woningmarkt op gemeentelijk niveau. Hoe creëren we genoeg extra woonruimte? En wat maakt een geslaagde wijk?

Gemeentelijke fusie: kans of risico voor inwoners?

Gemeenten staan in toenemende mate voor complexe bestuurlijke opgaven. Beperkte financiële middelen en afnemende bestuurskracht maken dat kleinere gemeenten overwegen om de krachten te bundelen door te kiezen voor een ambtelijke of bestuurlijke fusie met omringende gemeenten. In deze blog hierover wat meer informatie! Handig voor de aankomende verkiezingen.

Omgeving

Stapeling van klimaatdreigingen vraagt om integrale voorbereiding en respons

De effecten van klimaatrisico’s zoals hitte, droogte en natuurbrand kunnen elkaar tijdens een crisis versterken. Wanneer deze klimaatdreigingen tegelijk voorkomen, kunnen ze leiden tot een reeks aan cascade-effecten. Denk daarbij aan uitval van telecommunicatie en elektriciteit, mobiliteitsproblemen en gevolgen voor industrie, voedselvoorziening en gezondheidszorg. Uit onderzoek van Deltares, TNO en het NIPV blijkt dat de belangrijkste uitdaging voor crisisbeheersing in dit soort situaties is om zowel in de voorbereiding als in de respons te werken vanuit een integrale benadering.

Omgeving

Woningbouw mag niet stranden door een vol elektriciteitsnet

De recente waarschuwing van TenneT over een mogelijke aansluitstop onderstreept de ernst van de netcongestie. NEPROM deelt de urgentie om snel tot oplossingen te komen.

Omgeving

Meer nieuws