6 januari 2026

Leefomgeving

Stikstof woningbouw

In de Omgevingswet staat dat in 2025, 2030 en 2035 respectievelijk 40%, 50% en 74% van de stikstofgevoelige natuur onder de zogenoemde Kritische Depositiewaarde (KDW) moet zijn gebracht.

Het wetsvoorstel 'Spoedwet vervangen omgevingswaarde stikstof' voorziet in afschaffing van de zogeheten omgevingswaarden voor stikstof. Daarmee komt de focus op uitstootreductie te liggen (emissie) in plaats van neerslag (depositie). 

Dat wetsvoorstel heeft inmiddels de Afdeling advisering van de Raad van State bereikt (hierna: Afdeling). De Afdeling is kritisch en vraagt zich af of het wetsvoorstel houdbaar is, om de hierna te bespreken redenen.

Te open geformuleerde doelstelling

Het wetsvoorstel beoogt zoals gezegd de huidige omgevingswaarden uit de wet te halen. Daarvoor in de plaats komt wat het kabinet betreft, een wettelijk verplicht programma van maatregelen. Het voorgestelde alternatief is echter een open geformuleerde doelstelling voor 2035 om de uitstoot van stikstof aanzienlijk te verminderen. Dat verhoudt zich volgens de Afdeling niet goed met de Europeesrechtelijke Habitat- en Vogelrichtlijn, op grond waarvan Nederland (preventieve) maatregelen moet treffen om beschermde natuur te behouden of soms zelfs te verbeteren, en verslechtering van die natuur te voorkomen. 

Uitstoot in plaats van neerslag

De Afdeling is niet overtuigd van de noodzaak en motivering voor het verlaten van de op de KDW gebaseerde omgevingswaarden. Alleen door inzicht in de stikstof die feitelijk neerdaalt op natuurgebieden kan immers worden beoordeeld wat de gevolgen zijn van de emissie voor de natuur. Er moet derhalve nader worden ingegaan op de opzet en effectiviteit van het beoogde systeem en de gevolgen ervan voor bedrijven. 

Waarborgen ontbreken

De beoogde "aanzienlijke vermindering in 2035" van stikstof wordt ingevuld in een algemene maatregel van bestuur en programma. Dat is niet voldoende (concreet of tijdig) met het oog op de Europese verplichtingen die voor Nederland gelden. Daarbij is van belang dat in de huidige situatie al sprake is van een behoorlijke overbelasting en Nederland de verplichtingen die op haar rusten, nu al niet nakomt.

Vervolg

De Afdeling adviseert het wetsvoorstel niet in de huidige vorm bij de Tweede Kamer in te dienen. Het is nu aan de wetgever om het wetsvoorstel al dan niet in aangepaste vorm in te dienen bij de Tweede Kamer. 

Over de auteurs

  • Mathilde van Velzen-de Boer

    Mathilde van Velzen-de Boer is sinds maart 2019 als advocaat werkzaam bij Van Benthem & Keulen in de praktijkgroepen Bestuursrecht en Omgevingsrecht. Mathilde is gespecialiseerd in het Omgevingsrecht. Zij procedeert en adviseert over uiteenlopende omgevingsrechtelijke onderwerpen, zoals het natuurbeschermingsrecht, ruimtelijke ordening, vergunning- en handhavingskwesties en milieukwaliteitseisen als geur en geluid. Hierbij treedt Mathilde op voor overheden, het bedrijfsleven en particulieren.

    Van Benthem & Keulen

Gerelateerd nieuws

Investeren in adaptatiemaatregelen in Amsterdam kost wat, maar levert nog meer op

Wat zijn de kosten en baten voor de gemeente Amsterdam als de stad in 2050 bestand wil zijn tegen extreem weer? En wat zou dat betekenen voor de ruimtelijke inrichting? Dat heeft Arcadis afgelopen jaar onderzocht. De resultaten staan in het rapport ‘Amsterdam Klimaatbestendig 2050’. Eén van de conclusies: er is tot 2050 een grote investering nodig van € 1,04 miljard voor klimaatadaptatie. Maar daarmee voorkomt de gemeente mogelijk nog hogere schadekosten.

Omgeving

Participatie onder de Omgevingswet: welke handvatten hebben we inmiddels?

Onder de Omgevingswet geldt voor elke aanvraag om een omgevingsvergunning een nieuw vereiste: initiatiefnemers moeten aangeven óf en op welke wijze zij participatie hebben georganiseerd (het ‘aanvraagvereiste participatie’). In sommige gevallen is het doorlopen van een daadwerkelijk participatietraject daarnaast verplicht. In dit blog destilleren wij uit de meest recente uitspraken van (voorzieningen)rechters enkele lessen voor initiatiefnemers en decentrale overheden waar het gaat om verplichte en onverplichte participatie in het nieuwe stelsel.

Omgeving

Hoe je met privaatrecht duurzaam bouwen écht kunt borgen

De druk op duurzaam bouwen groeit. Gemeenten willen verder gaan dan het wettelijk minimum en ontwikkelaars zoeken duidelijkheid: wat móet, wat mág en waar is ruimte om samen méér te doen?

Omgeving

Digitalisering en AI: wat zijn de kansen en risico's?

Digitalisering en kunstmatige intelligentie (AI) veranderen de bouw ingrijpend. Wat kun je ermee in je eigen organisatie, welke risico's moet je in het oog houden en hoe krijg je medewerkers mee? We spreken met Patrick van Dongen van Bouwbedrijf Maas-Jacobs, strategisch AI-marketeer Bert Schonewille en 'baaningenieur' Luc Dorenbosch over de inzichten uit onderzoek en praktijk.

Omgeving

Meer nieuws