De effecten van klimaatrisico’s zoals hitte, droogte en natuurbrand kunnen elkaar tijdens een crisis versterken. Wanneer deze klimaatdreigingen tegelijk voorkomen, kunnen ze leiden tot een reeks aan cascade-effecten. Denk daarbij aan uitval van telecommunicatie en elektriciteit, mobiliteitsproblemen en gevolgen voor industrie, voedselvoorziening en gezondheidszorg. Uit onderzoek van Deltares, TNO en het NIPV blijkt dat de belangrijkste uitdaging voor crisisbeheersing in dit soort situaties is om zowel in de voorbereiding als in de respons te werken vanuit een integrale benadering.
Deltares-onderzoekers en projectleider Margreet van Marle:
“Klimaatdreigingen verschillen van andere dreigingen doordat ze vaak een groot gebied beslaan, lang kunnen aanhouden en lastig te voorspellen zijn. Als vitale infrastructuur zoals telecommunicatie of elektriciteit uitvalt werkt dat direct door in andere sectoren en kan het daardoor snel leiden tot grote maatschappelijke impact. Daarom is het belangrijk om nu al strategieën te ontwikkelen die ook werken bij langdurige, onvoorspelbare en gelijktijdige gebeurtenissen.”
Beter voorbereiden op samenloop, schaarste en onderlinge afhankelijkheden
Incidenten die ontstaan door klimaatdreigingen veroorzaken steeds vaker cascade‑effecten die meerdere sectoren en regio’s tegelijk treffen. Dit vraagt om een betere voorbereiding op samenloop van gebeurtenissen, schaarste en onderlinge afhankelijkheden. De inzichten uit het rapport laten zien dat crisisbeheersing moet verschuiven van een aanpak per afzonderlijk incident naar een integrale benadering van gelijktijdige crises.
NIPV-onderzoeker en medeauteur Edith Leentvaar:
“We weten dat er cascade-effecten zijn, we weten dat we moeten samenwerken, en toch zie je dat we crises in Nederland nog gefragmenteerd aanpakken. De uitdaging voor crisisbeheersing is dat we in voorbereiding én in respons veel meer moeten komen tot een integrale benadering.”
Eerder en intensiever samenwerken
Een belangrijke conclusie uit het onderzoek is dat veiligheidsregio’s en betrokken organisaties al in de voorbereidingsfase eerder en intensiever moeten samenwerken. Door gezamenlijk scenario’s uit te werken, te oefenen met meerdere gelijktijdige incidenten en vooraf na te denken over keuzes bij schaarste, wordt voorkomen dat organisaties tijdens een crisis vooral vanuit hun eigen processen handelen. Daarnaast is meer bovenregionale afstemming noodzakelijk, omdat de effecten van klimaatgerelateerde incidenten zich zelden beperken tot één regio. Dat vraagt niet alleen om gezamenlijke besluitvorming, maar ook om duidelijke afspraken vooraf over gezamenlijke communicatie.
Het onderzoek benadrukt dat organisaties nu al belangrijke stappen kunnen zetten door risico’s en onderlinge afhankelijkheden expliciet in kaart te brengen, samen te oefenen met complexe scenario’s en zo handelingsperspectieven te ontwikkelen voor langdurige of onvoorspelbare crises.
Onderdeel van het programma Klimaatveiligheid
Dit onderzoek is uitgevoerd door Deltares, TNO en het NIPV in opdracht van het programma Klimaatveiligheid. Dit programma richt zich op het verhogen van kennis, beter samenwerken en professionaliseren op het gebied van klimaatveiligheid binnen de veiligheidsregio’s.
Lees het rapport
Bekijk het onderzoek ‘Klimaatdreigingen, bijbehorende cascade-effecten en gevolgen voor crisisrespons’.
Gerelateerd nieuws
Woningbouw mag niet stranden door een vol elektriciteitsnet
Omgeving
Coalitieakkoord kans om Nederland weer aan de gang te krijgen
Omgeving
Grondbeleid moet op de schop voor goede toekomst landelijk gebied
