ETS(2) en de opt-in mogelijkheid

Het emissiehandelsysteem (ETS) is het handelssysteem voor de CO2-uitstoot van (in eerste instantie) de industrie in Europa. De ETS-richtlijn (2003/87/EG) is in mei 2023 gewijzigd, door het ETS uit te breiden naar andere sectoren, waaronder naar emissies die vrijkomen bij verbranding van brandstoffen in de gebouwde omgeving, het wegvervoer en de kleine industrie. Deze verbrede ETS vindt - los van het bestaande ETS voor de industrie- plaats binnen een apart handelssysteem, en wordt veelal aangeduid als ETS2. Op 30 maart 2024 is het wetsvoorstel in werking getreden, waarmee de gewijzigde ETS-Richtlijn ook in Nederlandse wetgeving is geïmplementeerd(2).

Onder de nieuwe ETS-richtlijn bestaat voor nationale lidstaten een ‘opt-in’ mogelijkheid, waarmee lidstaen het toepassingsbereik van ETS2 nationaal uit kunnen breiden naar sectoren die nog niet zijn opgenomen de ETS-richtlijn. Het kabinet heeft aangekondigd het opt-in systeem voor ETS2 zo breed mogelijk in te zullen voeren. In april 2024 nam zij het besluit om de sector mobiliteit volledig onder het ETS2 te brengen(3).

De consultatie

Met het Besluit wordt het toepassingsbereik van ETS2 verbreed en wordt de sector mobiliteit vrijwel volledig onder het ETS2 gebracht. Om het toepassingsbereik te verbreden wordt er een aanvullende categorie eindgebruikerssectoren gedefinieerd in bijlage II van het Besluit handel in emissierechten, de zogenaamde uitbreidingssectoren. In aanvulling op het wegtransport gaat het onder andere om brandstoffen voor landbouwverkeer, het spoorverkeer, de binnenvaart en de recreatievaart.

Gevolgen en conclusie

De veilingen in het ETS2 zullen naar verwachting in 2027 van start gaan. Eindgebruikers van de brandstoffen kunnen vanaf dan een kostenstijging verwachten, aangezien de gereglementeerde entiteiten (de brandstofleveranciers) de kosten van het deelnemen aan ETS2, zoals de prijs van een ETS2-recht, zullen doorberekenen in de prijs van de brandstoffen. De Europese Commissie heeft de prijs voor één emissierecht in 2030 geschat op 48 euro (per ton CO2-uitstoot). Dit zou leiden tot een verwachte opslag van 13 cent per liter diesel (11 cent voor benzine).

De consultatieversie van de wijziging van het Besluit handel in emissierechten is hier te vinden.

Voetnoten

1 Besluit van ……… tot wijziging van het Besluit handel in emissierechten in verband met de uitbreiding van gereglementeerde activiteiten die onder het emissiehandelssysteem vallen ten behoeve van het vergroten van de uitvoerbaarheid (25 april 2024).

2 Besluit van 26 maart 2024, houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet van 28 februari 2024 tot wijziging van de Wet milieubeheer en de Wet op de economische delicten ten behoeve van de implementatie van richtlijn nr. 2023/959, richtlijn nr. 2023/958 en verordening nr. 2023/957 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 10 mei 2023 (PbEU 2023, L130) met het oog op aanpassingen van het emissiehandelssysteem op het terrein van broeikasgasinstallaties en luchtvaart en een uitbreiding naar scheepvaart en brandstofleveranciers (Stb 2024, 65)

3 Zie de Voorjaarsnota (Kamerstukken II, 2022/23, 36 350 nr. 1), de kamerbrief Voorjaarsbesluitvorming Klimaat (Kamerstukken II, 2022/23, 32 813 nr. 1230) en Kamerstukken II, 2023/24, 32 813, nr. 1374.

Over de auteurs

  • Victor van Ahee

    Victor van Ahee is counsel bij Van Doorne. Hij is gespecialiseerd in regulatoire vraagstukken op het gebied van energie en industrie. Met brede kennis van de regulering van activiteiten, producten en stoffen staat hij bedrijven in de energie-, chemische- en producerende industrieën bij door middel van advies en vertegenwoordiging bij de bestuursrechters. Victor heeft ruime ervaring in allerlei facetten van het energie- en milieurecht, zoals CO2, biobrandstof, milieuvergunningen en -handhaving en health, safety & environment (HSE) in het algemeen. Victor heeft een breed scala aan bedrijven bijgestaan, zowel met advies als in procedures tot aan de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en heeft Victor vanuit energie- en/of milieuperspectief meegewerkt aan enkele van de grootste overnames in de industrie. Naast counsel bij Van Doorne is Victor ook plaatsvervangend voorzitter van de algemene bezwaarschriftencommissie van de gemeente Rotterdam in de omgevingsrechtelijke kamer.

  • Sophie Silverstein

    Sophie Silverstein is juridisch assistent bij van Doorne sinds maart 2022. Ze houdt zich met name bezig met vastgoed, bouw en omgevingsrecht.

Gerelateerd nieuws

Vastgoed speelt hoofdrol in klimaatverandering: actie noodzakelijk

Nederland is het land van de deltawerken, onze verdediging tegen hoogwater vanuit zee. Zijn onze woningen, gebouwen en voorzieningen langdurig beschermd tegen overstromingen? Dat beeld is inmiddels ingehaald door klimaatverandering. De vastgoedsector als zorgenkindje in de klimaatproblematiek. Wat is de oplossing? PwC's vastgoedexpert Richard van der Linden in gesprek met PwC's hoofdeconoom, Barbara Baarsma.

Omgeving

Verbetering van het elektriciteitsnet van de EU vereist krachtige inspanningen

Om de energieonafhankelijkheid van de EU te vergroten en klimaatverandering tegen te gaan, is een gemoderniseerd elektriciteitsnet nodig waarin meer hernieuwbare energie kan worden geïntegreerd en dat kan worden aangepast aan de toenemende elektrificatie. Om dit te bereiken moet de EU haar inspanningen opvoeren, zo blijkt uit een nieuwe analyse van de elektriciteitsnetten in de EU door de Europese Rekenkamer.

Klimaat

Akkerbouw en veehouderij: regels hinderen samenwerken

Effectieve samenwerking tussen akkerbouwers en veehouders kan een bijdrage leveren aan kringlooplandbouw en milieudoelen zoals het verbeteren van biodiversiteit. Bijvoorbeeld door land uit te wisselen tussen akkerbouwer en veehouder. Maar de praktijk is weerbarstig, zegt Femke Meulman, onderzoeker Transitie en Innovatie: “ Agrarisch ondernemers ervaren dat veel wet- en regelgeving gericht is op individuele en sectorale bedrijfsvoering, met focus op het maximaliseren van winst op korte termijn. Dit staat samenwerking vaak in de weg.” Wat moet er gebeuren om die struikelblokken weg te nemen?

Hoe corruptie wereldwijd de klimaataanpak ondermijnt

Overheden en internationale organisaties besteden jaarlijks miljarden aan klimaatmaatregelen, maar volgens schattingen van de VN is dit slechts een fractie van het benodigde geld. Bovendien zijn zowel de ontwikkeling en uitvoering van klimaatbeleid kwetsbaar voor corruptie. Ook op andere manieren draagt corruptie bij aan de klimaatcrisis en ondermijnt het de klimaataanpak.