Energie

De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) verwelkomt de stevige inzet op de energietransitie in het nieuwe regeerakkoord. Dit zal zorgen voor een sterke groei van ‘oranje-groene’ energie, die ons onafhankelijker en sterker maakt, met kansen voor bedrijven en huishoudens. ‘De goede lijn die Nederland had, wordt nu herpakt en voortgezet. We gaan back to the future,’ zegt Olof van der Gaag, voorzitter NVDE.

Nederland kan miljardenkosten voorkomen als we de Europese verplichtingen voor hernieuwbare energie en energiebesparing in 2030 nakomen. De EU voerde die verplichtingen in om minder afhankelijk te worden van Rusland, na de inval in Oekraïne. Bij ongewijzigd beleid dreigt Nederland hier niet aan te voldoen. De kosten daarvoor kunnen oplopen tot 2,6 miljard euro. “Zonde van het geld,” zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. “Dat geld kun je beter steken in duurzame energie van Nederlandse mensen en bedrijven.”

Elektriciteit is een unieke energiedrager: energie wordt verplaatst door elektronen. De ontdekking ervan was een evolutionair proces, maar met de ontdekking van elektromagnetische inductie door Michael Faraday werden de fundamentele natuurwetten zichtbaar en toepasbaar. Een energiedrager is geen brandstof; hij transporteert slechts energie. Die energie kan worden opgewekt met uiteenlopende brandstoffen: gas, kernenergie, zonne-energie of waterkracht. Uiteindelijk hebben al deze bronnen één historische oorsprong: de zon. Zonder de oerknal en onze zon zouden er geen aarde, geen wind of regen, geen fossiele brandstoffen en zelfs geen uranium bestaan.

Science Magazine riep het uit tot doorbraak van het jaar 2025: de snelle opmars van hernieuwbare energie. Een doorbraak waarin China een sleutelrol speelt. Het land wordt gezien als de eerste zogenoemde ‘elektrostaat’ en veel klimaatexperts kijken dan ook met veel interesse naar het Chinese model. Maar is het terecht om China een voorloper in de energietransitie, of een inspirerend voorbeeld te noemen?

In 30 regio’s werken provincies, gemeenten en waterschappen samen met netbeheerders, inwoners en bedrijven aan het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit. Het gezamenlijke doel van 35 TWh in 2030 is nog niet bereikt, maar ligt wel op koers voor 2030. Tegelijk is meer duurzame opwek nodig voor woningbouw, maatschappelijke functies, bedrijvigheid en mobiliteit. Als continuïteit in beleid en structurele financiering uitblijven, komt die voortgang onder druk te staan.

Op de weg naar een klimaatneutraal Nederland in 2050 heeft het kabinet de ambitie uitgesproken om uiterlijk in 2035 een vrijwel CO₂-arme elektriciteitsproductie te realiseren. Kernenergie kan daar een rol in spelen, mogelijk niet alleen via grote kerncentrales maar ook via kleine modulaire reactoren (SMR’s).

Op 4 juni 2024 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor de Energiewet aangenomen. De Energiewet zal de huidige Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet vervangen. In de Energiewet staat onder andere voor wat voor soort energieprojecten het verplicht is een projectbesluit op te stellen. Om welke projecten dit gaat, wie in dat geval bevoegd gezag is en hoe de projectprocedure eruitziet, maken wij inzichtelijk in deze visual.

Energiehubs zijn een veelbelovende oplossing voor netcongestie en de energietransitie, maar het aansprakelijkheidsvraagstuk bij eventuele schade remt de praktijk af. In opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) brachten adviseurs van AT Osborne en Volantis de knelpunten én de oplossingen in beeld. ‘Dit rapport biedt handelingsperspectief voor initiatiefnemers, netbeheerders en beleidsmakers die nu willen doorpakken.’

Volgende week behandelt de Kamer de begroting van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening. De VNG heeft het gemeentelijk standpunt meegegeven op vijf hoofdpunten: wet verbod voorrang sociale huurwoningen, woningbouw, woonruimteverdeling, de ruimtelijke ordening en de energietransitie gebouwde omgeving.