Participatie

Het Instituut voor de Publieke Economie heeft in opdracht van Stichting Weerbare Democratie een rapport over de kwetsbaarheden van rechtsstatelijke waakhonden in Nederland opgesteld. De onderzoekers namen 19 organisaties onder de loep die financieel voor 75% afhankelijk zijn van de overheid en analyseerde mogelijke kwetsbaarheden. De publicatie van het onderzoek was 12 november 2025 en Transparency International Nederland was aanwezig bij de lancering.

Iedereen van achttien jaar en ouder mag stemmen, maar waar stemmen we eigenlijk voor? Veel mensen hebben onvoldoende scherp hoe onze democratie werkelijk werkt, is de ervaring van statenlid Arne Schaddelee. Het inspireerde hem tot het schrijven van het deze week verschenen Zakboek voor kiezers – Wat je moet weten over Tweede Kamerverkiezingen. In gesprek met PONT vertelt hij over de kwetsbaarheid van onze democratie, het belang van de democratische rechtsstaat en de risico’s van polarisatie.

De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) maakt zich zorgen over de gevolgen van artificiële intelligentie voor publieke waarden, maatschappelijke ruimte en het functioneren van de democratische rechtsorde. In een vandaag verschenen advies pleit de raad daarom voor een nadrukkelijke en richtinggevende internationale rol van Nederland bij de ontwikkeling en toepassing van AI.

Transparante, digitale informatievoorziening aan burgers (of andere belanghebbenden) is essentieel om goede participatie in te bedden. Beleidsmakers moeten bewuste keuzes maken welk type informatie ze beschikbaar stellen gedurende het participatietraject en in welke vorm. Met de juiste keuzes stel je betrokkenen beter in staat om te participeren tijdens het proces van beleid maken. In deze blog leggen we uit hoe openheid het mogelijk maakt om beleid met de samenleving te maken en wat digitale informatievoorziening hierin kan betekenen.

Dat de Asielnoodmaatregelenwet het bestaansrecht van sommige kinderen ontkent en hulp aan hen strafbaar stelt is zorgelijk. Gelukkig spreken veel burgers en beroepsgroepen zich hierover uit. Regelmatig is het echter minder evident wat ‘het goede’ is om te doen in het kader van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK). Daarover gaat deze blog.

De ambtelijke deskundigheid van Nederlandse overheden is kwetsbaar en kent tekorten. Dat concludeert de WRR in zijn rapport Deskundige overheid. Een overheid die snapt wat er moet gebeuren en dit goed regelt is essentieel om de grote uitdagingen op het gebied van veiligheid, wonen en klimaat aan te kunnen.

Het nieuwe kabinet moet meer doen om Nederland digitaal veiliger te maken. De huidige inspanningen en investeringen voor cybersecurity zijn niet genoeg om de groeiende digitale dreigingen vanuit statelijke actoren en cybercriminelen het hoofd te bieden. Dat vormt een gevaar voor de nationale veiligheid van ons land en zet onze vrijheid, democratie en welvaart steeds meer onder druk. Dat schrijft de Cyber Security Raad (CSR) in een brief aan de informateur (1).

Bijna de helft van de Nederlanders (43%) vindt dat de overheid onvoldoende naar burgers luistert en bijna 60% vindt dat de politiek onvoldoende opkomt voor mensen zoals zij. Daardoor is het vertrouwen van mensen in de politiek laag. Mensen verwachten van politici dat zij weten wat er speelt en bij het maken van keuzes laten zien dat ze verschillende belangen afwegen. Politici zouden volgens burgers beter kunnen weten wat er speelt door meer het land in te gaan en door inspraak te organiseren. Dit zijn de conclusies uit nieuw onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) dat vandaag verschijnt.

Hoe richt je de organisatie zo in dat communicatie en participatie een logisch en elkaar versterkend geheel vormen? Dat is de vraag die centraal staat in de position paper ‘Het kan niet mét & niet zónder elkaar’.