Dit staat in het vandaag gepresenteerde Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) 2024, dat in samenwerking met onder meer de politie is opgesteld door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Het rapport gaat over digitale dreigingen tussen de zomer van vorig jaar en mei 2024.

Grootschalig

Door de opgelopen geopolitieke spanningen is de cyberdreiging toegenomen. Staten willen digitaal spioneren en mogelijk ook saboteren. De scheidslijnen zijn soms dun: openlijk of verborgen zetten staten ook bedrijven of hacktivisten in om digitale aanvallen uit te voeren. En bijvoorbeeld in China zijn er personen die in de wetenschap werken, maar daarnaast verbonden zijn aan inlichtingendiensten en (staats)bedrijven.

Kern van het politiewerk

Volgens Stan Duijf is het sombere beeld dat het rapport schetst terecht. Hij is hoofd Operatiën bij de Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies (LO) en portefeuillehouder cybercrime van de politie: ‘De aanpak van cybercriminaliteit is meer en meer de core business van ons politiewerk. Het datalek, onlangs bij de politie, laat alleen al zien hoe urgent dat is. Steeds meer misdrijven hebben een digitaal element. Bij grootschalige en georganiseerde criminaliteit, maar ook bij ons werk in de wijken. Cyberaanvallen worden geavanceerder; aanvallers gebruiken kunstmatige intelligentie, kwantumcomputing en complexe social engineering-tactieken. En er gaan gigantische bedragen om in de cybercrime.’

Daders in het vizier

De politie probeert daarom op allerlei manieren steeds sneller en slimmer te opereren en werkt met steeds meer partners samen. ‘Binnen de opsporing verstoren we digitale misdrijven, we waarschuwen slachtoffers om te voorkomen dat ze opnieuw slachtoffer worden. En we laten daders weten dat we ze in het vizier hebben. Dat we weten waar ze op vakantie waren, met wie hun zus mailt. “Al ben je in een land waar je je veilig waant, we gaan je in de toekomst ontmoeten.” En dat zijn geen loze woorden.’

De politie werkt meer met (analyse van) data en informatie uit inlichtingenwerk. Duijf: ‘En nationaal en internationaal bundelen we zoveel mogelijk onze krachten met publieke en private partijen. Cybercrime bestrijden is teamsport.’ Een goed voorbeeld van die samenwerking is  operatie Endgame eerder dit jaar. ‘Met een recordaantal opsporingsdiensten en partners ontmantelden we wereldwijd meerdere botnets die een sleutelrol hadden in de internationale cybercriminaliteit. Daarbij hebben we daders wereldwijd aangesproken via onder meer de website operation-endgame.com.’

Verbonden

Cybercrime, maar ook technische of menselijke fouten kunnen grote gevolgen hebben. Dit omdat bedrijven en instellingen digitaal sterk verbonden zijn. En omdat er in sommige markten nog maar een paar heel grote spelers zijn overgebleven. Als dit worden geraakt, heeft dat meteen wereldwijd gevolgen. De fout, afgelopen zomer, bij CrowdStrike waarbij wereldwijd 8,5 miljoen computers niet meer opstartten en onder meer luchtvaartmaatschappijen stillagen, is daar een goed voorbeeld van.

De wijdverbreide internationale handel in persoonsgegevens vormt ook een veiligheidsrisico. Door gestolen data te combineren, kunnen criminelen en staten gedetailleerde profielen van sleutelfiguren opstellen.

Check of je bent gehackt

Portefeuillehouder cybercrime Stan Duijf. ‘Graag zouden we als politie vaker burgers en bedrijven wereldwijd willen kunnen waarschuwen als ze doelwit zijn van een bepaalde cyberaanval, of als hun data zijn gestolen. In ons land kunnen mensen  zelf regelmatig via onze website checken of ze zijn gehackt. Maar internationaal kan de politie deze data vanwege wetgeving nog niet altijd met (potentiële) slachtoffers delen. Duijf: ‘We hopen dat de wetgeving hierop kan worden aangepast, zodat we ook slachtoffers in bijvoorbeeld Madagascar, de VS of Vietnam kunnen waarschuwen om verder slachtofferschap te voorkomen.’

Gerelateerd nieuws

UNCAC-rapport laat zien dat Nederland weinig vooruitgang boekt in corruptieaanpak

Nieuwe aanbevelingen van de UNCAC schetsen tekortkomingen in de Nederlandse aanpak van corruptie. Na lang te hebben gewacht heeft de UNCAC, onder het rapporteurschap van Luxemburg en Vanuatu, een nieuw rapport over Nederland gepubliceerd. Ondanks dat hierin wordt aangemerkt dat de bevindingen actueel zijn tot november 2020, zien wij dat een aantal van de aanbevelingen nog steeds standhouden.

Wat is de rol van de ondernemingsraad bij de richtlijn gelijke beloning? (deel 2)

De EU-richtlijn 2023/970 inzake gelijke beloning heeft als doel de loonkloof tussen mannen en vrouwen daadwerkelijk terug te dringen. Transparantie in beloningsbeleid is daarvoor het belangrijkste middel. Niet alleen werkgevers en werknemers krijgen nieuwe rechten en plichten, ook de ondernemingsraad (OR) gaat hierin een belangrijke rol spelen. In onze vorige blog stonden we daar al even bij stil, met de focus op de effecten die de veranderingen voor bestaande OR-bevoegdheden hebben. In dit blog bespreken we de nieuwe OR-bevoegdheden in het kader van de richtlijn.

Circulaire ambachtscentra en opvang asielzoekers: een win-win?

Ook de komende jaren zullen in gemeenten door het land heen opvanglocaties voor asielzoekers worden ingericht. Daarnaast zijn er veel statushouders die een woning krijgen. Al deze locaties hebben meubels nodig, die worden nu vaak nieuw ingekocht. En dat terwijl er in veel kringlopen en op milieustraten een overschot is aan tweedehands meubels en andere spullen. Een samenwerking met circulaire ambachtscentra ligt dus voor de hand, maar hoe regel je dat? Tom Wielart, teammanager Kringloop en Duurzaamheid bij Spaarne Werkt, legt uit hoe zij dat in de praktijk doen. Wielart: “Als meer partijen in Nederland op deze manier samenwerken, is het niet alleen goed voor de duurzaamheid. Je kan als organisatie ook echt verschil maken door de integratie van nieuwkomers eenvoudiger te maken.”

Extreme regen vraagt om meer bewustzijn en maatregelen tegen onveiligheid

Nederland moet zich beter voorbereiden op de onveiligheid die ontstaat door extreme regen. Door klimaatverandering valt er vaker, meer en langduriger regen. Hierdoor ontstaat een serieus veiligheidsvraagstuk: extreme regen kan de veiligheid van de woon- en leefomgeving aantasten, fysieke en mentale gezondheidsklachten veroorzaken en zelfs maatschappelijke ontwrichting tot gevolg hebben wanneer vitale infrastructuur uitvalt en belangrijke voorzieningen als ziekenhuizen onbereikbaar worden.