In juli 2021 werd Limburg getroffen door extreem hoogwater, waarbij de Maas en haar zijrivieren buiten hun oevers traden en aanzienlijke schade veroorzaakten. Deze gebeurtenis onderstreepte de noodzaak om grote rivieren de ruimte te geven en daarmee beter voor te bereiden op de gevolgen van extremer weer. De actualisatie van de Beleidslijn grote rivieren is onderdeel van het regeerprogramma.

Minister Madlener: “Nederland is natuurlijk een echt waterland. Waterveiligheid staat aan de basis van alles dat wij doen en ontwikkelen op een ‘heel klein stukje aarde’. Dat betekent dat we onze rivieren de ruimte moeten geven om overtollig regenwater op te vangen en af te voeren. Met de aanpassing die we nu doen, geven we de grote rivieren de kans om deze belangrijke taak voor ons uit te blijven voeren. Zo bouwen we aan een veilig, leefbaar en toekomstbestendig rivierengebied.”

Van ‘ja mits’ naar ‘nee tenzij’

Vanaf 1 februari geldt voor alle gebieden in het rivierbed waar een Bgr-vergunning nodig is het ‘nee tenzij’-principe. Dit betekent dat de rivier op deze plekken voorrang krijgt op een deel van de potentiële toekomstige ontwikkelplannen – bijvoorbeeld grootschalige woningbouw of de aanleg van vakantieparken. Projecten die al vergevorderd zijn of waarover afspraken met het Rijk zijn gemaakt, vallen onder de overgangsregeling en mogen doorgaan onder de oude regels. In de gebieden die vergunningsvrij waren, verandert er niets. Dit zijn gebieden waar niet het Rijk maar provincies en gemeenten bepalen hoe en wat er gebouwd wordt.

Zorgvuldig afgewogen ontwikkelingen

Ook onder de nieuwe beleidslijn blijft er ruimte voor zorgvuldig afgewogen ontwikkelingen, zoals: riviergebonden activiteiten, activiteiten van groot maatschappelijke belang, activiteiten ten behoeve van de grondgebonden agrarische bedrijven en verduurzaming van de energievoorziening. Daarnaast blijven kleine en tijdelijke en activiteiten mogelijk, zoals bijvoorbeeld sloop en herbouw van bestaande bouwwerken, jaarlijkse evenementen, depots voor dijkversterkingsprojecten. Door een 10%-uitbreidingsregeling blijft er ontwikkelruimte voor bestaande bebouwing. Activiteiten van ondergeschikt belang blijven ook mogelijk. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om overkappingen en schuilgelegenheden, grondverzet, beplanting, erfafscheidingen, hekwerken en rasters.

Blijven investeren in een toekomstbestendig rivierengebied

In de komende jaren moeten belangrijke keuzen worden gemaakt om het riviersysteem toekomstbestendig te maken en Nederland beter voor te bereiden op extremere weersomstandigheden. Door nu te investeren in slim beheer en aanpassingen in de regelgeving, bouwen we aan een veilig en robuust rivierengebied voor alle inwoners en andere betrokkenen. De actualisatie van de Beleidslijn grote rivieren is hierin een belangrijke stap.

Gerelateerd nieuws

Kabels en leidingen op tijd de grond in: alleen een doordacht tweesporenbeleid werkt

De maatschappelijke druk om doorlooptijden van energieprojecten terug te brengen neemt toe. Wie de energietransitie wil versnellen, moet ervoor zorgen dat voorzieningen ook tijdig “de grond in” kunnen. Nieuwe en zwaardere elektriciteitskabels, transformatorstations, (her)inrichting van gas- en warmtenetten, telecommunicatie­ verbindingen en op termijn ook waterstoftransport vragen letterlijk ruimte. Meestal is daarbij ook grond nodig die niet van de initiatiefnemer is.

Voortgang woningbouw: veel plannen, maar realisatie blijft achter

De nieuwste Landelijke Monitor Voortgang Woningbouw (najaar 2025) toont een dubbel beeld van de Nederlandse woningbouwopgave. Aan de ene kant is er op papier ruim voldoende plancapaciteit om de nationale doelstelling van 100.000 nieuwe woningen per jaar te halen. Aan de andere kant blijkt de daadwerkelijke realisatie achter te lopen, mede door vertraagde planvorming, juridisch niet‑harde plannen en verschillen in datalevering tussen provincies.

Wettelijk kader noodzakelijk om constructieve veiligheid van bouwwerken te borgen

Om bouwwerken in de toekomst zo veilig mogelijk te realiseren, is een wettelijk kader nodig. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening ziet helaas geen aanleiding om hier nu mee aan de slag te gaan. Een gemiste kans, want alleen met een wettelijk kader ontstaat een gelijk speelveld waarmee bevorderd wordt dat bouwwerken in de toekomst zo veilig mogelijk worden gerealiseerd.

“Wonen in de stad trekt het meest, dus zet in op metropolen”

Het nu al veelbesproken PONT-gesprek met Hans Koster en Laurens Ivens staat online! Bekijk hier deze aflevering met de titel ‘Bouwen en wonen binnen de gemeente: van problemen naar oplossingen’, waarin de expert en politicus de degens kruisen over de uitdagingen op de woningmarkt. “Delen en splitsen wordt veel te complex gemaakt.”