7 december 2023

Klimaatbeleid

Op de eerste dag van COP28 was er al een akkoord over een klimaatschadefonds. Verschillende landen hebben toegezegd geld in te leggen in dit fonds. Daarbij waren wel kritische geluiden te horen over dat het onduidelijk was hoe het fonds in de toekomst eerlijk gefinancierd zou blijven worden.

Op het randje van klimaatontkenning

Sultan Al Jaber is naast voorzitter van COP28 ook CEO van ADNOC, het staatsoliemaatschappij van de Verenigde Arabische Emiraten. Wat door veel waarnemers als een ernstig belangenconflict wordt gezien(1). Nu de top een week bezig is, worden de standpunten van Al Jaber langzaam duidelijk. In een gesprek met Mary Robinson, voormalig president van Ierland, liet Al Jaber weten dat wetenschappelijk niet is bewezen dat versneld stoppen met olie en gas de opwarming van de aarde tot 1,5 graden kan beperken. Hij zei dat fossiele brandstoffen nodig zijn voor duurzame ontwikkeling, anders zouden we volgens hem weer in grotten gaan leven(1). Een nogal omstreden uitspraak die zich volgens wetenschappers op het randje van klimaatontkenning zou bevinden(1).

Maar wat wordt er met deze woorden precies gezegd? De grote discussie van deze top gaat eigenlijk over de termen phase out (uitfaseren) en phase down (afbouwen), met betrekking tot fossiele brandstoffen. Al meer dan 100 landen willen een phase out, ofwel uitfasering(1). In het akkoord van COP26 in Glasgow wordt volgens de website Carbon Brief voor het eerst tekst opgenomen waarin staat dat productie van kolencentrales, die niet aan CO2-afvang doen, afgebouwd moeten worden. iets wat in de tekst van de vorige klimaattop in Egypte, onveranderd is gebleven.

Afvangen van CO2

Onderdeel van de discussie wordt dus ook de afbouw of uitfasering van fossiele brandstoffen, als de CO2 hiervan afgevangen kan worden. Het International Energy Agency heeft aangegeven dat CO2-afvang en -opslag in alle scenario’s voorkomt, maar wel in een bepekte mate. Daarnaast gebeurt afvang momenteel nog weinig en is het volgens het IEA daarom riskant om er op te vertrouwen dat dit op grote schaal kan slagen(2). Tegelijkertijd investeert staatsoliebedrijf ADNOC twee maanden voor de start van COP28 17 miljard dollar in contracten voor nieuwe fossiele projecten met CO2-afvang.

Volgens het IEA is er dus geen ruimte voor ontwikkeling van nieuwe fossiele projecten, als de opwarming onder de 1,5 graden moet blijven. Ook niet als CO2 wordt afgevangen(2). Maar zelfs als de bestaande fossiele infrastructuur gebruikt blijft worden als voorheen, breken we volgens het IPCC door de grens van 1,5 graden opwarming heen(2).

1 https://www.theguardian.com/environment/2023/dec/03/back-into-caves-cop28-president-dismisses-phase-out-of-fossil-fuels

2 https://www.carbonbrief.org/qa-why-defining-the-phaseout-of-unabated-fossil-fuels-is-so-important-at-cop28/

3 https://www.reuters.com/sustainability/climate-energy/adnoc-awards-contracts-gas-project-aiming-net-zero-co2-emissions-2023-10-05/

Over de auteurs

  • Jaël Poelen

    Jaël Poelen is Nieuwsredacteur duurzaamheid en klimaat bij PONT.

    PONT | Klimaat

Gerelateerd nieuws

NVDE: Regeerakkoord geeft energie, duurzame energiesector kan hiermee aan de slag

De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) verwelkomt de stevige inzet op de energietransitie in het nieuwe regeerakkoord. Dit zal zorgen voor een sterke groei van ‘oranje-groene’ energie, die ons onafhankelijker en sterker maakt, met kansen voor bedrijven en huishoudens. ‘De goede lijn die Nederland had, wordt nu herpakt en voortgezet. We gaan back to the future,’ zegt Olof van der Gaag, voorzitter NVDE.

Cruciale keuzes voor toekomstbestendige industrie

Voor een klimaatneutraal Nederland in 2050 is verduurzaming van de energie-intensieve industrie cruciaal. De bedrijven die staal, chemicaliën, kunstmest en brandstoffen produceren stoten namelijk ongeveer een kwart van de Nederlandse broeikasgassen uit. Dat percentage is zelfs aan het stijgen. Er zijn dus keuzes nodig om kansen te benutten: welke energie-intensieve industrie past in een klimaatneutraal, veilig en concurrerend Nederland in 2050?

Nederland discrimineert inwoners van Bonaire door hen onvoldoende te beschermen tegen klimaatverandering

De rechtbank Den Haag heeft vandaag geoordeeld dat de Nederlandse overheid meer moet doen om inwoners van Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. In een zaak van Greenpeace Nederland en een aantal inwoners van Bonaire stelt de rechter dat Nederlands klimaatbeleid tekortschiet, dat mensenrechten worden geschonden en dat de inwoners van Bonaire ongelijk zijn behandeld ten opzichte van Europees Nederland. De overheid liet concrete klimaatmaatregelen voor Bonaire langer uitblijven, terwijl het eiland sneller en zwaarder wordt getroffen door klimaatverandering.

Circulaire ambachtscentra en opvang asielzoekers: een win-win?

Ook de komende jaren zullen in gemeenten door het land heen opvanglocaties voor asielzoekers worden ingericht. Daarnaast zijn er veel statushouders die een woning krijgen. Al deze locaties hebben meubels nodig, die worden nu vaak nieuw ingekocht. En dat terwijl er in veel kringlopen en op milieustraten een overschot is aan tweedehands meubels en andere spullen. Een samenwerking met circulaire ambachtscentra ligt dus voor de hand, maar hoe regel je dat? Tom Wielart, teammanager Kringloop en Duurzaamheid bij Spaarne Werkt, legt uit hoe zij dat in de praktijk doen. Wielart: “Als meer partijen in Nederland op deze manier samenwerken, is het niet alleen goed voor de duurzaamheid. Je kan als organisatie ook echt verschil maken door de integratie van nieuwkomers eenvoudiger te maken.”
Meer nieuws