Kantoren aan de stadsranden in de buurt van snelwegen staan steeds vaker leeg, omdat ze niet meer aansluiten bij de wensen van bedrijven en hun medewerkers, aldus Colliers. Dat biedt kansen voor woningbouw, des te meer omdat de infrastructurele ontsluiting van de kantoorlocaties langs de snelwegen al goed is.

Uit analyse van de vastgoedadviseur blijkt dat in ieder geval achttien kantorenlocaties in Nederland zich lenen voor omkatten naar een gemengde woonwerkwijk. Het gaat om ongeveer 3,8 miljoen vierkante meter aan kantoorruimte, goed voor ruim 60.000 koop- en huurwoningen, “voor een mix van studenten, jonge gezinnen en senioren tot aan sociale woningen en onderdak voor statushouders”. Het aantal woningen kan verder oplopen als naast de transformatie ook wordt ingezet op nieuwbouw en verdichting.

“Woningbouw op deze plekken heeft het voordeel dat er al een groot deel van de infrastructuur en nutsvoorzieningen ligt. Daarnaast gaat het verbouwen van een al bestaande locatie sneller dan het aanwijzen en bouwen van nieuwe woonwijken in het groen en is het ook nog goedkoper,” zegt hoofd onderzoek bij Colliers Madeline Buijs.

Doorzetten, versnellen en opstarten

In tien van de onderzochte gebieden is de transformatie van de kantoren al in gang gezet, doordat provincies en gemeenten actief sturen op minder kantoren en meer wonen. Vier locaties moeten nog uit de startblokken, en bij vier kan de transformatieaanpak versneld worden. Dat kan bijvoorbeeld door het opschalen en aanjagen van al lopende kleine initiatieven.

Elf locaties bleken niet geschikt voor grootschalige transformatie. Dat komt onder meer door het belang van de aanwezige bedrijvigheid, of door geluidsoverlast door nabijgelegen vliegvelden.

De meeste potentie zit in Noord- en Zuid-Holland. Daar bieden kantorenlocaties ruimte aan potentieel in totaal 50.000 nieuwe woningen. Dit zijn ook de provincies met de grootste woningbouwopgaves. In Utrecht, ook een provincie met een grote woningbouwopgave, is de transformatiepotentie met 6.500 woningen beduidend kleiner. Colliers benadrukt wel dat dit alsnog 20 procent is van het huidig woningtekort. In Noord-Brabant werden geen geschikte locaties gevonden.

Transformeren weer aantrekkelijk

Nederland heeft al een rijke historie met het ombouwen van kantoren tot woningen. Verouderde en leegstaande kantoren werden na de kredietcrisis grote schaal getransformeerd. Dat laaghangende fruit raakte echter op en de kantorenleegstand liep terug, waarna het aantal woningen uit transformatie ook terugliep. Zo werden er in 2019 nog bijna 6.000 woningen toegevoegd uit kantoren, tegenover 4.000 in 2020 en 2021.

Door veranderende omstandigheden op de kanorenmarkt wordt transformatie nu echter weer aantrekkelijker. De gemiddelde huurprijs voor snelwegkantoren daalde tussen 2020 en begin 2024 van 154 naar 145 euro per vierkante meter per jaar, een min van 6 procent, becijfert Colliers. Bovendien stonden de locaties die Colliers onderzocht niet allemaal eerder op de transformatieradar, zegt Buijs desgevraagd. Door de woningcrisis wordt er woningen toevoegen nu aantrekkelijker.

“Dalende huurprijzen hebben als gevolg dat de waarde van het vastgoed afneemt. Transformatie naar wonen zorgt voor een mogelijk hogere waarde en is daarmee een aantrekkelijk alternatief. Zeker op lange termijn, want er blijft de komende periode een hoge vraag naar woningen”, staat in het rapport.

Over de auteurs

  • Redactie PONT | Omgeving

    De redactie van Pont | Omgeving voorziet in dagelijks nieuws over de fysieke leefomgeving, ruimtelijke ordening en het omgevingsrecht.

    PONT | Omgeving

Gerelateerd nieuws

Rli: Economische groei moet niet langer heilig zijn in beleidsvorming

“Wat goed is voor het bbp, is niet per se ook goed voor de inwoners van Nederland.” Overheden moeten fundamenteel heroverwegen hoe hun beleid tot stand komt, waarbij geld niet de enige of belangrijkste afweging is. Dat stelt de Raad voor de leefomgeving in hun nieuwste advies. Brede welvaart moet daarom in de gehele beleidscyclus centraal staan om goede politieke- en beleidskeuzes te maken.

Klimaat

Funderingsproblematiek: juridisch een wereld te winnen

In februari 2024 heeft de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (hierna: de Raad) het advies ‘Goed gefundeerd; Advies om te komen tot een nationale aanpak van funderingsproblematiek’ uitgebracht over de funderingsproblematiek en de grondverzakkingen die daardoor mogelijk volgen. Veel woningen in Nederland hebben schade aan de fundering en dit zullen er de aankomende jaren, door onder andere klimaatverandering, alleen maar meer worden. Voor degene die geïnteresseerd is in de bestuursrechtelijke aspecten van dit advies en enkele voorbeelden uit de jurisprudentie, is bij deze blog aan het goede adres!

Klimaat

Commentaar: Duivelse details hoofdlijnenakkoord getuigen van wezenlijk andere kijk op sociale huur

“Hugo de Jonge kan opgelucht ademhalen.” Dat is de kern van menige reactie op de woonplannen in het Hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NSC en BBB, want dat zou een voortzetting zijn van de door de minister ingezette koers. Maar er zijn ogenschijnlijk kleine verschillen die grote gevolgen hebben voor de bouw van sociale huur.

Rijksaanpak dakloosheid komt niet van de grond, dus presenteren Kamerleden een eigen plan

De aanpak van het Rijk voor het bestrijden van dakloosheid komt slechts mondjesmaat van de grond. Onacceptabel, vinden Kamerleden Sandra Beckerman van de SP en Lisa Westerveld van GroenLinks-PvdA. Zij presenteren in een initiatiefnota aanvullend beleid. “Een mooi plan presenteren met mooie persberichten en krantenkoppen is niet genoeg.”

Omgeving