Vergrijzing

Het nieuwe kabinet moet met een integrale en toekomstbestendige visie op de vergrijzing komen. Dat is noodzakelijk omdat we aan de vooravond staan van een ingrijpende demografische verschuiving, waarbij het aandeel ouderen sterk groeit en de beroepsbevolking relatief krimpt. Dat legt een toenemende druk op zorg, wonen, arbeidsmarkt, sociale samenhang en publieke middelen. De huidige aanpak is versnipperd en te sterk afhankelijk van de zorgsector. Dat moet en kan anders, zo schrijft een brede maatschappelijke coalitie van onder andere zorgorganisaties en het bedrijfsleven in een visiestuk dat deze week naar de informateur is gestuurd.

Veel ouderen doen volop mee aan de samenleving. Ze zetten in op hun zelfstandigheid en gezondheid, doen vrijwilligerswerk, zorgen voor (klein)kinderen en sluiten aan bij ouderengroepen voor sociaal contact. Uit het onderzoek Doe je mee?! – Perspectieven op 'zinvolle' participatie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat beleid uit moet gaan van realistische verwachtingen als het gaat over het stimuleren van ouderen om langer zelfstandig te blijven en mee te doen aan de samenleving. Het is belangrijk rekening te houden met het feit dat ouder worden niet volledig maakbaar is en dat er grenzen zitten aan meedoen.

Ouderen moeten (en willen) langer zelfstandig thuis wonen, zo is het beleid van de overheid. Om dat ook daadwerkelijk te kunnen, zijn veel aanpassingen nodig, bijvoorbeeld in de wijken. In een nieuw advies van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS), met als titel Het Rimpeleffect, wordt gepleit voor een andere benadering van de vergrijzende maatschappij.

De vergrijzing zet onze samenleving op scherp: de vraag naar innovatieve woonzorgconcepten stijgt explosief. Beleggers en ontwikkelaars storten zich massaal op woonzorgvastgoed. Maar juist op het snijvlak van wonen en zorg ontstaan interessante juridische vraagstukken, want wie bepaalt of een woning vooral een thuis is, of toch vooral een zorginstelling? Die scheidslijn is allesbepalend voor de wet- en regelgeving die geldt. Zodra zorg de boventoon voert en wonen ondergeschikt is, veranderen de spelregels drastisch – met grote gevolgen voor huurbescherming en contractuele afspraken. Wat betekent dat concreet voor huurders, verhuurders en zorgaanbieders? En waarom is het cruciaal om de afspraken over huur en zorg glashelder vast te leggen? In deze blog wordt die vraag beantwoord en wordt door Nika Niels en Isa Horstik uiteengezet welke regels van toepassing zijn wanneer wonen en zorg nauw met elkaar verweven zijn.

Uit een gezamenlijke studie van het Amsterdam UMC en het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat er factoren zijn die kunnen helpen om het moment uit te stellen waarop ouderen afhankelijk worden van zorg. Deze factoren zijn een actief leven en het blijven sporten en bewegen.

Vakantieparken zijn veel in het nieuws. Terwijl dubieuze eigenaren scoren in real-life soaps, staan de parken er zelf minder goed op. Veel mensen wonen al decennialang in een vakantiewoning, vaak gedoogd door de gemeente. Met name op de Veluwe en in Noord-Brabant is het een bekend fenomeen, veroorzaakt door de aanhoudende woningnood. Tegelijkertijd willen recreanten er ontspannen en ongestoord vakantie vieren. De boodschap is duidelijk: kies voor óf volwaardig recreëren, óf goed wonen.

De stijgende behoefte aan zorggeschikte woningen voor met name ouderen, is ook voor Woonconcept een grote uitdaging de komende jaren. Er zijn ongeveer 700 extra zorggeschikte woningen nodig . De corporatie zet, naast nieuwbouw, ook in op het zorggeschikter maken van bestaand bezit.

Het aantal ouderen in Nederland blijft groeien. Vanaf dit jaar zijn er voor het eerst meer 65-plussers dan jongeren tot 20 jaar. Niet alleen doordat mensen steeds ouder worden, maar vooral ook door migratie groeit de bevolking de komende decennia door. In 2070 zal Nederland 2,5 miljoen meer inwoners tellen dan nu. Dat is de verwachting in de Kernprognose 2025–2070 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Sociaal Werk Nederland, V&VN en de VNG hebben het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (HLO) ondertekend. Toen het akkoord in juli werd bekrachtigd, steunden zij de richting van het akkoord en het samenhangende pakket aan inhoudelijke en financiële afspraken al wel, maar gaven zij aan te willen tekenen in combinatie met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). In de twee akkoorden staan afspraken die elkaar aanvullen en versterken.