Preventie

Een grote meerderheid van de Nederlandse werkenden heeft onvoldoende grip op de eigen inzetbaarheid en ontwikkeling. Slechts 29 procent van de werknemers scoort gunstig op persoonlijk leiderschap, terwijl 69 procent inzetbaarheid wél belangrijk vindt. Dat blijkt uit het nieuwe rapport Duurzame inzetbaarheid: Wat leren we van de DIX-benchmark 2022–2025, opgesteld door Berenschot, TNO, NPDI en Johan.nl. Het gebrek aan eigen regie is zorgwekkend, omdat dit een cruciale voorspeller is van duurzame inzetbaarheid op lange termijn.

Wat is de samenhang tussen de gezondheid van de planeet en die van de mens? Een kort antwoord: alles is met elkaar verbonden. Planetaire gezondheid onderzoekt wat die samenhang precies inhoudt.

Steeds meer speelplekken, sportvelden en OV-haltes zijn rookvrij. In 2025 heeft 37% van de gemeenten (bijna) alle speelplekken rookvrij gemaakt, een aanzienlijke stijging ten opzichte van 12% in 2020. Dit blijkt uit de Locatiemonitor Gemeenten 2025. Gemeenten en GGD’en zetten zich hier al jaren actief voor in, maar nu subsidies wegvallen komt opgroeien in een rookvrije omgeving in gevaar en komt naleving in de knel.

Het weren van nieuwe aanbieders van hoofdzakelijk ongezond voedsel op basis van gezondheidsargumenten blijkt niet mogelijk. Een nieuwe, brede Voedselwet is nodig om de voedselomgeving in de toekomst op juridisch houdbare en effectieve(re) wijze te reguleren.

Het weren van nieuwe aanbieders van hoofdzakelijk ongezond voedsel op basis van gezondheidsargumenten blijkt niet mogelijk. Een nieuwe, brede Voedselwet is nodig om de voedselomgeving in de toekomst op juridisch houdbare en effectieve(re) wijze te reguleren.

Er is een nationale strategie nodig om overgewicht in Nederland aan te pakken. Zonder samenhangend beleid blijft het toch al hoge aantal mensen met overgewicht alleen maar stijgen, met alle grote gevolgen van dien. Dat schrijven VNO-NCW en MKB-Nederland in een notitie in de aanloop naar het Tweede Kamerdebat over leefstijlpreventie, dat donderdag plaatsvindt.

Intensief scherm- en sociale mediagebruik kunnen slecht zijn voor de (mentale) gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Denk hierbij aan slaapproblemen, paniekaanvallen, depressieve klachten, verminderde concentratie en een negatief zelfbeeld. Staatssecretaris Karremans (Jeugd, Preventie en Sport) presenteert daarom vandaag de ‘Richtlijnen gezond en verantwoord scherm- en sociale mediagebruik’. De richtlijnen, op basis van het onderzoek van wetenschappers, experts en maatschappelijke organisaties, moet ouders en opvoeders houvast bieden bij de mediaopvoeding van hun kinderen. Het belangrijkste advies is een leeftijdsadvies van 15 jaar voor sociale media, zoals Instagram en Tiktok.

Sinds eind vorige eeuw heeft de overheid veel maatregelen genomen om de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen te verminderen. Uit RIVM-onderzoek blijkt dat het aantal mensen dat is overleden na dagen met verhoogde concentraties van deze stoffen in de lucht tussen 1995 en 2019 met ongeveer een kwart is gedaald. Dit komt met name omdat er minder fijnstof en stikstofdioxiden in de lucht zitten. De concentratie ozon is in deze periode iets gestegen. Voor de gezondheid blijft het belangrijk te zorgen voor minder luchtverontreiniging.

Het RIVM en het Trimbos-instituut roepen een volgend kabinet op om breed te investeren in mentale gezondheid: zet in op preventie, signaleer problemen vroeg en geef in al het beleid expliciet aandacht aan mentale gezondheid. De Monitor mentale gezondheid toont aan dat de mentale gezondheid in Nederland onder druk staat en benadrukt de urgentie. Zo’n 85% van de Nederlanders is tevreden met het leven, maar tegelijkertijd hebben vier op de tien Nederlanders last van angst- of depressiegevoelens en één op de vier volwassenen een psychische aandoening. De gevolgen van de mentale problemen zijn groot: hoge kosten voor zorg, verzuim en arbeidsongeschiktheid. Ook neemt de toegang tot zorg af waardoor klachten kunnen verergeren.