AI

AI en machine learning doen in hoog tempo hun intrede binnen Nederlandse organisaties. Denk aan ChatGPT‑achtige systemen, analyse‑tools of geautomatiseerde besluitvorming. Deze technologieën kunnen processen versnellen en kwaliteit verhogen, maar brengen ook risico’s met zich mee voor werknemersrechten, arbeidsomstandigheden en werkgelegenheid.

Kunstmatige intelligentie (AI) heeft in recordtempo de sprong gemaakt van technologische belofte naar alledaags hulpmiddel. Op kantoor, in de klas, bij de overheid en ja, ook in de journalistiek is AI inmiddels een vast onderdeel van het werkproces. Wie in 2026 nog denkt dat het een speeltje is voor techbedrijven, hoeft alleen maar een willekeurig gemeentehuis binnen te lopen. Nederlandse ambtenaren gebruiken steeds vaker AI-toepassingen bij hun werk, meldde de Volkskrant onlangs. Vooral bij gemeenten is het gebruik sterk toegenomen.

AI-tools worden op het werk om verschillende redenen ingezet: efficiëntie, kostenbesparing, werkdrukverlichting of een beter product voor de klant. Allemaal legitieme redenen. Maar we moeten het ook hebben over de manier waarop mensen het werk ervaren met AI-tools. In deze gastblog duikt Marcel Becker, Universitair Hoofddocent Ethiek en Sociaal Politieke Wijsbegeerte en lid van de wetenschappelijke stuurgroep van het Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn, hier dieper in.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) stelt drie prioriteiten centraal voor de periode 2026-2028: massasurveillance, artificiële intelligentie (AI) en digitale weerbaarheid. Met deze prioriteiten wil de AP mensen nog beter beschermen in een verder digitaliserende wereld. Het jaarplan 2026 beschrijft welke stappen de AP dit jaar gaat zetten binnen deze prioriteiten.

De Europese AI-verordening, die vanaf augustus 2026 grotendeels van kracht wordt, markeert een historisch keerpunt in de regulering van technologie. In een nieuw rapport waarschuwt het College voor de Rechten van de Mens dat de bescherming van grondrechten geen 'invuloefening' is, maar een fundamentele verschuiving vraagt van zowel bedrijven als toezichthouders.

Elektriciteit is een unieke energiedrager: energie wordt verplaatst door elektronen. De ontdekking ervan was een evolutionair proces, maar met de ontdekking van elektromagnetische inductie door Michael Faraday werden de fundamentele natuurwetten zichtbaar en toepasbaar. Een energiedrager is geen brandstof; hij transporteert slechts energie. Die energie kan worden opgewekt met uiteenlopende brandstoffen: gas, kernenergie, zonne-energie of waterkracht. Uiteindelijk hebben al deze bronnen één historische oorsprong: de zon. Zonder de oerknal en onze zon zouden er geen aarde, geen wind of regen, geen fossiele brandstoffen en zelfs geen uranium bestaan.

De Britse Information Commissioner Officer (ICO) onderzoekt of een nieuwe AI-feature van Microsoft aan de privacywetgeving voldoet. De toezichthouder heeft navraag gedaan naar de maatregelen die het techbedrijf neemt om de privacy van gebruikers te beschermen.

Op 24 januari 2024 hield Sven Stevenson, programmadirecteur van de Directie Coördinatie Algoritmes (DCA), een toespraak op het Responsible AI Event van KMPG en ICTRecht. Daar sprak hij over verantwoorde kunstmatige intelligentie, algoritmevervorming en het toezicht van de AP.

De gezondheidszorg in Nederland staat onder druk. Vergrijzing, personeelstekorten en stijgende kosten vragen om innovatieve oplossingen. Generatieve artificiële intelligentie (GAI) is een van die mogelijke oplossingen. TNO heeft in opdracht van het ministerie van VWS een onderzoek gedaan en experts ondervraagd over de mogelijke toepassingen, kansen en uitdagingen van GAI in de zorg. In dit artikel nemen onderzoekers Jildau Bouwman en Robin van Stokkum je mee in hun belangrijkste bevindingen en aanbevelingen.